— 129 — 



het grondwater verlaagd wordt, opdat lucht komen kan op de 

 plaatsen, waar vroeger dit water was en zoodoende zuurreageerende 

 en giftige stoften op voldoende wijze in minder schadelijke bestand- 

 deelen worden omgezet. Xu is echter in vele gevallen het droog- 

 leggen alleen van dergelijke gronden niet voldoende. Bij dicht op 

 elkaar gelegen gronddeeltjes. zooals in lagen kleigrond, worden door 

 die drooglegging wel openingen in den bodem gevormd, waar de 

 lucht toegang krijgt maar niet op een gewenschte wijze. Want 

 als men dergelijken stijven kleigrond aandachtig beziet na een 

 langdurige droogte dan ziet men, dat het oppervlak zich in be- 

 trekkelijk groote, vast samenhangende deelen, die door vrij diepe 

 scheuren en spleten begrensd zijn, heeft verdeeld. Plaatselijk kan 

 nu door die spleten de lucht overvloedig binnendringen, maar in 

 de afzonderlijke stukken, waarin de grond aan het oppervlak 

 verdeeld is, blijft dit met moeielijkheden gepaard gaan. Ook voor de 

 plantenwortels is een dergelijke gescheurde grond niet geschikt, 

 Tooral niet, wanneer de scheuren ontstaan tijdens de wortels zich 

 daar reeds ontwikkeld hadden. Met de drooglegging alleen heeft 

 men dus zijn doel slechts ten halve bereikt, de lucht kan wel 

 toetreden, maar niet op de gewenschte wijze. De middelen, om 

 ook dit te bereiken zijn echter bijna alle berekend op de om- 

 standigheid, dat men hetzelfde land jaren achter elkaar in 

 cultuur heeft, zoodat om die reden alleen reeds, de waarde 

 ervan grootendeels voor dit geval, waar na eene éénmalige 

 beplanting het land weer braak blijft liggen, verloren gaat. Van 

 de zoodanige middelen noem ik de geregelde jaarlijksche toevoer 

 van organische bestanddeelen, vergane stalmest. Dit middel valt 

 hier vanzelf weg, uit gebrek aan een veestapel en omdat boven- 

 dien door het ontbreken van een winter van opstallen geen sprake 

 kan zijn. 



Een ander middel is, dat op het drooggemaakte land, een 

 diep wortelend gewas wordt verbouwd en wel een, dat in 

 staat is ook door den stijven kleigrond zonder veel moeite zijn 

 wortels uit te breiden. Ook dit middel moet hier achterwege blijven 

 omdat tot dusverre in Europa voor dit doel alleen stikstof verza- 

 melende planten geschikt gebleken zijn en deze dus alleen daar- 

 om reeds hier niet bruikbaar zijn, In dit geval kan echter in aan- 

 merking komen, in hoeverre een voorafgaande padicultuur, mits 

 op de bij de inlanders gebruikelijke wijze geoogst wordt, verbete- 



