— 130 — 



ring kan brengen. Padi zendt zijn wortels vrij diep uit, ook in 

 lagen vochtigen grond, terwijl het ondergewerkte stroo bijdraagt 

 tot humusvermeerdering in den bovengrond. Dit zou echter 

 door een afzonderlijke proef moeten worden uitgemaakt, die thans 

 hier niet wordt genomen. 



Een ander veel gebruikt middel ter verbetering van stijven klei- 

 grond is toevoeging van versch gebluschte kalk ; de werking van dit 

 bestanddeel kan men zich ongeveer als volgt voorstellen. Werkt men 

 versch gebluschte kalk samen met kleigrond, dan dringt dit bestanddeel 

 door zijn oplosbaarheid in water, vrij snel en volledig door de klei heen; 

 kalk heeft de eigenschap om een zoodanige groepeering der aanvan- 

 kelijk regelmatig naast elkaar gelegen kleideeltjes te voorschijn te 

 roepen, dat in korten tijd zich kleine korreltjes vormen, die zich 

 bijv. om een zandkorrel, om een klein deeltje org. rest samenleggen 

 en zoodoende in plaats van de vroegere egale, homogene massa, 

 nu een kruimeligen, korreligen grond vormen. Is daardoor de 

 samenhang der kleideeltjes voor een groot deel verloren gegaan, 

 zoo gebeurt er nu bij intredende droogte ook geheel iets anders dan 

 vroeger; de vorming van scheuren is bijna geheel onmogelijk ge- 

 worden, omdat de groote stukken zelf uit elkaar gevallen zijn in 

 kleine korreltjes. De luchttoevoer kan dus ook door de geheele 

 grondlaag heen plaats vinden en ook voor de wortels biedt 

 deze korrelige grond geen weerstand, maar kunnen deze zich 

 gemakkelijk in alle richtingen verbreiden. Behalve op deze wijze 

 werkt de kalk ook nog zoodanig, dat in den bodem voorkomen- 

 de bestanddeelen als kali en andere, in een voor de plant 

 opneembaren vorm worden gebracht; ook wordt onder me- 

 dewerking van bacteriën de stikstof uit de humus assimileerbaar 

 gemaakt. In vele gevallen kon men nog constateeren, dat toevoeging 

 van kalk geen invloed had gehad op eene vermeerdering van de 

 hoeveelheid, die door de tabak zelf opgenomen werd. 



Omtrent de hoeveelheid, die gebruikt moet worden en de wijze, 

 waarop, moet men er rekening mede houden, dat gegevens hier- 

 omtrent in de tropen nog zeer weinig of niet bestaan. Met het 

 oog op de krachtige werking van dit agens en de hoogere tempera- 

 tuur, die hier heerscht, wordt een kleinere hoeveelheid gebruikt 

 dan in de gematigde streek gewoonte is, en dit te meer, omdat 

 men vooreerst slechts één tabaksoogst van het land verlangt en 

 het daarna weder braak blijft liggen (uitgezonderd wellicht de 



