— 143 — 



gebruik van maken, als de aanplant wezenlijk voorcleelig 

 voor hen is. 



Nu er tegenwoordig hoe langer hoe meer Europeanen, 

 hetzij ambtenaren of officieren, na hun pensioen verdiend 

 te hebben of particulieren, die een kapitaal tj e overgelegd 

 hebben, in Indië blijven, is, dunkt mij, de tuinbouw en voor- 

 al de ooftteelt een der gezondste, aangenaamste en nuttig- 

 ■ste bezigheden waaraan men zijn tijd kan besteden. 



Een goed onderhouden tuin, deels met sierplanten, deels 

 met vruchtboomen beplant, kan voor den bezitter een voort- 

 durende bron van genot zijn, terwijl tevens het verblijf 

 in de open lucht voor de gezondheid bevorderlijk is. 



Het is een bekend verschijnsel, dat velen zich na een 

 welbesteed leven op hun ouden dag aan den tuinbouw wij- 

 dden. Van vele groote mannen is het bekend, dat zij harts- 

 tochtelijke beminnaars van de natuur waren, hetzij land- 

 tuin- of boschbouw hun geliefd bedrijf was. Zoo leert ons 

 de geschiedenis dat Lodewijk XIV schatten uitgaf voor 

 zijne tuinen, de meeste Pruisische koningen en andere Duit- 

 sche vorsten. Napoleon, de meeste vorsten uit het huis 

 van Oranje en niet het minst onze laatste overleden ko- 

 ning Willem III, waren allen warme voorstanders van 

 den tuinbouw. En de grootste staatslieden en veldheeren 

 van onzen tijd, Gladstone, Bismarck, Moltke besteedden al 

 hun vrijen tijd in hunne tuinen of bosschen en van Cham- 

 BERLAiN is het algemeen bekend, welk een hartstochtelijk 

 beminnaar van Orchideeën hij is. 



Meer nog dan elders, leenen zich hier de toestanden er 

 voor zich met tuinbouw bezig te houden. Bijna ieder huis 

 is omringd door een grooter of kleiner tuin, de werkloonen 

 •zijn hier in vergelijking met Europa al bijzonder laag; er 

 behoort hier niet, zooals in Nederland, heel wat fortuin toe, 

 om zich uit liefhebberij met plantencultuur bezig te houden, 

 ook menschen met bescheiden middelen behoeven zich dit 

 genot niet te ontzeggen. Wel kunnen onze inlandsche z.g. 

 tuinlieden de vergelijking met hunne Europeesche collega's 



