- 184 — 



soorten in de Fransche koloniën zijn ingevoerd, terwijl er 

 tevens enkele in die koloniën voorkomende planten in 

 besproken worden, welke een product leveren dat eenige 

 verwantschap met getah pertja vertoont. 



Na een kort historisch overzicht worden de eigenschappen 

 van de Caoutchouc besproken en is er een hoofdstuk gewijd 

 aan het melksap en de methodes om 't te coaguleeren. 



Daarna volgt een volledige lijst der Caoutchouc-leveren- 

 de planten en uitvoerige beschrijvingen van de verschillen- 

 de soorten die in de Fransche koloniën voorkomen, dikwijls 

 vergezeld van afbeeldingen, waarvan sommige origineel, 

 de meeste uit andere werken overgenomen zijn. Daarbij 



van 24 — in den Cultuurtuin gevuld, waar juist eenige maanden vóór 

 de komst van dien energieken reiziger groote hoeveelheden hier geoogste 

 zaden van Palaquium Gutta en P. Treubii uitgezaaid waren. 



Behalve Getah pertja leverende planten werden ook tal van andere 

 nuttige gewassen uit den Cultuurtuin verstrekt. Tijdens zijn verblijf te 

 Buitenzorg was de Heer Raoul reeds lijdende, toch besloot hij, niette- 

 genstaande de hem gegeven waarschuwingen, in gezelschap van den 

 Heer Lehideux naar Sumatra te gaan. Door de, voor een gezonden reiziger 

 in geenen deele vermoeiende, tocht naar Loeboeq Gedang, dat men tot op 

 korten afstand per as bereiken kan en waar zich een uitstekende pasang- 

 grahan bevindt, was de ongesteldheid des Heeren Raoul echter zoodanig 

 toegenomen, dat hij slechts éénmaal een klein uitstapje naar het in de 

 buurt gelegen bosch kon maken. De uiti'usting der reizigers scheen niet 

 berekend op het dieet van een buiklijder, zoodat na korten tijd de 

 Heer Raoul bijna stervende in de woning van den Controleur ie kl. 

 Raedt van Oldenbarnevelt te Moeara Laboeh gebracht werd. Door de 

 liefderijke zorgen van dien Controleur herstelde de zieke in zooverre dat 

 hij de terugreis naar Java kon aannemen. Van de van Sumatra mede- 

 gebrachte getah pertja- planten kwam het grootste gedeelte dood te 

 Buitenzorg aan en de overigen bezweken op een paar stuks na, wat, als 

 men bekend is met de moeilijkheden verbonden aan het overbrengen 

 van in het bosch opgeschoten boompjes, zeker niet behoeft te verwonderen. 



Achter de pasanggrahan te Loeboeq Gedang, zag ik, op mijn reis door 

 de Padangsche bovenlanden, nog een aantal getah pertja-boompjes die 

 de Heer Raoul uit het bosch had laten halen en daar laten planten. 

 De in de Revue horticole No. 15. 1898, bedoelde getah pertja-planten 

 (zie Teijsmannia IX blz. 369) zijn ongetwijfeld de uit den Cultuurtuin 

 afkomstige. v. R. 



