— 190 — 



contracten tot zekerheidstelling te geven, menig thans^ 

 geruïneerde oud-landhuurder zou gered zijn. 



De eenige uitweg, die nog overbleef, was het vormen van 

 Naamlooze Vennootschappen en ook door die schijnbare 

 uitkomst ging een ander deel der landhuurders te niet. 



Zooals boven gezegd, was een eerste gevolg van deze- 

 vicieuse toestand, om door zeer verkeerde zuinigheid zich 

 zoolang mogelijk boven water te houden, maar de lijdende 

 partij was de ongelukkige indigoplant, die wel moest op- 

 brengen, maar niets kreeg om op kracht te blijven. 



Veertig jaar geleden klaagde men reeds over het opdrij- 

 ven van pacht enz. en sedert ging dat steeds door — to 

 veel om hier te vermelden, alhoewel het altijd een reden 

 moet genoemd worden van den indigo-achteruitgang. 



Vóór 1863 werd indigo op groote schaal geplant in Djok- 

 jakarta, slechts weinig in Soerakarta. Er was toen slechts 

 één soort die algemeen geplant werd, n. 1. de stek-indigo^ 

 bekend onder den Javaanschen naam Taroem Kembang. 



Deze indigosoort geeft geen rijp zaad, ofschoon over- 

 vloedig bloeien steeds voorkomt. 



De stek-indigo gaf een geringe opbrengst aan blad, doch 

 was het blad zeer stof houdend. 



De plant, mits op lossen grond geplant, groeide gemak- 

 kelijk, vorderde geen diepe bewerking, matige bemesting 

 en liet zich door besproeiing in den drogen tijd gemakke- 

 lijk bewegen tot groeien. 



Eene groote moeielijkheid was het echter wanneer men 

 snijdbare indigo had, waarvan de stekken moesten dienen 

 tot voortplanting, om alsdan ook beplantbare en plantklare 

 velden ter dispositie te hebben. 



Deze moeielijkheid werd zooveel mogelijk te boven ge- 

 komen door met bevriende buren te ruilen van stekken; 

 had de een snijdbare indigo en de buurman niet, doch wel 

 gereed liggende velden, dan haalde men over en weer bij 

 elkatir. 



Onder de groote voordeden van Taroem Kembang moet 



