— 195 — 



Dit geconstateerde feit was een van mijn eerste opmer- 

 kingen, en las ik daarom met dubbel genoegen de onder- 

 vinding van Prof. Molisch en Dr. Figdor. 



Was nu, wat aangaat de plant, veel gewonnen, treurig bleef 

 het met de fabricatie. Ook ik was destijds, als geheel 

 nieuweling, overgeleverd aan den Javaanschen mandoer ! en 

 welke moeite ik mij ook gaf om achter dat ontzettend geheim 

 te komen, het was mij onmogelijk. Alleen kreeg ik de 

 zekerheid, dat mijn Javaansche professor er evenmin iets van 

 afwist en het dus bloot toeval was als zijn hocus-pocus 

 vertooning hem eenige dagen achteréén goede resultaten gaf. 



Dag in, dag uit tobde ik er over. 



Telkens werd het een of ander mij meer onbegrijpelijk. 



Een mijner vrienden, die nooit indigo geplant, noch ver- 

 werkt had. moest, op een gedeelte zijner hoofdzakelijk met 

 koffie beplante onderneming, indigo gaan planten. 



Hij had een besten timmerman. 



Die man nam bij mij maten van allerlei. 



Na het voleindigen van zijn timmermansvak, verzocht 

 hij mijn vriend hem tot Indigo-mandoer te promoveeren. 



De overige, zeer goede hoedanigheden van den man, 

 Javanen zijn dikwijls zeer goed. deden mijn vriend beslui- 

 ten zijn verzoek in te willigen : de man kwam eenigen tijd 

 bij mij in de leer, ging naar zijn heer terug en maakte 

 dag in, dag uit prachtige, in alle opzichten uitstekende 

 indigo. 



Hij kwam eenige dagen bij mij werken, om ook bij mij 

 eens zijn kunst te vertoonen en zelden had ik zoo'n bui- 

 tengewoon slecht product ! 



Ik geloof dan ook volstrekt niet aan eenig teeken. dat 

 de Javaan zou hebben voor de bereiding van indigo. 



Het aanhoudend tobben met kwaliteit bij een bijna niet 

 te verbeteren aanplant was, zooals gezegd, mij een doorn 

 in het vleesch. 



En niettegenstaande toen aan scheikunde op Java nog 

 zeer weinig werd gedaan, vonden mijne voorstellen, om 



