— 221 — 



Kali en Phosphorzuur, voordeelig heeft gewerkt: maar men 

 verkeert nog in het onzekere, of alle drie er wel voor noodig zijn, 

 of dat misschien een of twee dier bestanddeelen al voldoende 

 zouden zijn, om die verbetering tot stand te brengen. 



Het kan echter ook gebeuren, dat juist de tabak op het onbe- 

 meste veldje van betere kwaliteit blijkt te zijn, dan die op het 

 bemeste (Y); dat is dan een bewijs, dat de volledige bemesting 

 nadeelig heeft gewerkt, al weet men dan ook hier evenmin, 

 welk bestanddeel er de oorzaak, of wil men, de schuld ervan is. 



De onzekerheid, die hierin blijft bestaan, kan nu op betrekkelijk 

 eenvoudige wijze worden weggenomen, door toepassing van de 

 bekende methode van de onvolledige bemesting 1), waarbij de 

 plant een zoodanige bemesting krijgt, dat men telkens een van de 

 drie hoofdbestanddeelen weglaat. Dit gebeurt op de veldjes II, 

 III en lY. In plaats, zooals op veldje Y geschiedt, volledig te 

 bemesten met Stikstof, Phosphorzuur en Kali krijgt de tabak 



op veldje II Phosphorzuur en Kali: 

 „ „ III Stikstof en Kali : 



„ „ lY Stikstof en Phosphorzuur, zoodat achtereenvolgens 

 op deze veldjes ontbreekt of Stikstof óf Phosphorzuur óf Kali. 



Wat kan men nu leeren uit een dergelijk proefveld, waar dus 

 tabak groeit, die geheel onbemest is, tabak die volledig bemest is 

 €n tabak met de bovengenoemde onvolledige bemesting? 



Yooreerst heeft men het geval, dat de tabak op alle veldjes 

 €r even krachtig ontwikkeld uitziet en dat na fermentatie ook de 

 tabak van het on bemeste veldje in hare eigenschappen niet te 

 wenschen overlaat. In dit geval is iedere bemesting overbodig. 

 Blijkt uit het onderzoek, dat na de fermentatie of reeds tijdens 

 den groei, de tabak op de bemeste veldjes minder gunstige eigen- 

 schappen bezit dan die van het onbemeste veldje, dan kan de 

 bemesting schadelijk gewerkt hebben. 



Nadere bizonderheden, om te weten, welk bestanddeel uit den 

 mest er de schuld van is, volgen verder uit de beschouwing van 

 de tabak der veldjes II, III en lY. 



Is bijv. de tabak op veldje II even goed als die van het on- 

 bemeste veldje en vertoont de tabak van III, lY en Y minder 

 gewenschte eigenschappen, dan is natuurlijk de Stikstof de oorzaak 



1) ,L'analy9e par les engrais incomplets," enz. 



