— 224 — 



moniumnitraat; na omzetting en absorptie van dit zout in 

 den bodem, is het deel, dat als nitraatstikstof voorkomt, dadelijk 

 voor de plant opneembaar. Het andere deel der stikstof, dat als 

 ammoniak aanwezig is, wordt na aanvankelijke absorptie door den 

 grond, geleidelijk omgezet in een voor de plant assimileerbaren 

 vorm, onder medewerking van lagere organismen en de lucht 

 (zuurstof); zoo doende voorziet deze stikstof gedurende een langere 

 periode van den groeitijd in de behoeften der tabak 



Het phosphorzuur, dat voor deze proefnemingen noodig is, wordt 

 uitsluitend gegeven in een door de tabak gemakkelijk opneembaren 

 vorm, als zoogenaamd in water oplosbaar phosphorzuur. Voor de 

 veldjes, waar een bemesting met phosphorzuur noodig is, wordt 

 het primaire calciumphosphaat gekozen. Dit in water oplosbare 

 kalkphosphaat bevat het phosphorzuur in denzelfden vorm, waarin 

 het in hoofdzaak in de zoogenaamde „superphosphaten" voorkomt. 

 Superphosphaat zelf is af te keuren, omdat het in verband met de 

 fabricatie uit ruwe phosphaten met zwavelzuur, rijk is aan de voor 

 tabak schadelijke sulfaten. 



Ook hier breng ik nogmaals het gevaar in herinnering, dat 

 men te wachten heeft, wanneer veel gemakkelijk opneembaar phos- 

 phorzuur, (het genoemde zure kalkphosphaat,) wordt gebruikt op 

 een grond, die op zich zelf rijk is aan veel door de tabak gemak- 

 kelijk opneembare stikstof. 



De kali wordt uitsluitend toegevoegd in den vorm van kalium- 

 carbonaat, evenals nagenoeg alle kalizouten, in water oplos- 

 baar. Ook hier wordt opzettelijk dit kalizout gekozen, omdat andere, 

 als kaliumsulfaat, kaliumchloried, de kwaliteit der tabak kunnen 

 schaden door de grootere hoeveelheid zwavelzuur en chloor, die bij 

 een dergelijke bemesting door de bladeren kan worden opgenomen, 

 Naar aanleiding van de ondervinding, die men in Europa met het 

 gebruik van kaliumphosphaat bij tabak heeft opgedaan, is het niet 

 voorzichtig reeds dadelijk op eenigszins groote schaal dit zout als 

 bemesting te bezigen, maar moet men eerst de uitkomsten van eenige 

 vergelijkende proeven afwachten. Met het oog op de bedenking, die 

 sommigen mochten koesteren, tegen het gebruik van kaliumcar- 

 bonaat om zijn etsende eigenschappen, laat ik nog deze opmerking 

 volgen. 



Kaliumcarbonaat kan in vele gevallen door de genoemde eigen- 

 schappen bij contact nadeelig op de plantenwortels werken. Dit 



