— 307 — 



Het is ook hier bij lange na niet hetzelfde, waar men 

 ananas plant. Verreweg de meeste ananassen, die te Bui- 

 tenzorg op de pasar aangebracht worden, komen van Tjio- 

 mas en volgens beweren groeien zij, in deze streken, 

 nergens zoo goed en van zulke kwaliteit. Er worden 

 hier heel wat ananassen verhandeld, wagonladingen worden 

 ervan naar Batavia vervoerd. 



De heer Jhr. V. N. de Stueler van Tjiomas was zoo 

 vriendelijk mij een en ander over de ananas-cultuur aldaar 

 mede te deelen, waaraan ik het volgende ontleen. 



Boven 700 M. op de helling van den Salak worden geen 

 ananastuinen aangelegd en beneden de 550 M. zijn de 

 aanplantingen niet meer loonend, de vruchten worden dan 

 kleiner en minder lekker. Het is tusschen genoemde 

 uitersten, dat in de nabijheid van slechts vier kampoengs 

 de ananascultuur, zooals men uit onderstaande mededee- 

 lingen ziet, hoewel met weinig zorg, toch met veel succes 

 gedreven wordt. De grond bestaat uit een bruinachtige 

 klei met vrij veel zand vermengd. 



Er worden slechts twee variëteiten in 't groot op Tjiomas 

 aangeplant, dat zijn: Nanas wolanda of Nanas bogor 

 en Nanas noengal. Van andere verscheidenheden vindt 

 men hier en daar wel eenige planten maar geen groote 

 tuinen. 



Vóór het planten wordt de grond goed omgewerkt, 

 daarna worden de jonge ananassen geplant, in hoofdzaak 

 worden hiervoor de z. g. worteluitloopers gebruikt, bij 

 gebrek aan deze neemt men ook wel de uitspruitsels, die 

 onder de vrucht aan den stengel ontstaan. 



Het eerste jaar na de planting ki'ijgt men reeds vruchten, 

 daarna steekt men de oude plant uit den grond en laat de 

 worteluitloopers doorgroeien, die weer na ruim een jaar 

 vrucht geven en zoo gaat men door tot vier a vijf jaar 

 na den eersten aanplant; zoodra de planten minder beginnen 

 te produceeren en de vruchten kleiner worden is het tijd- 

 stip gekomen om weer een nieuwen aanplant te maken. 



