— 316 — 



Eer men met de exploitatie beginnen kan, moet de stam minstens 

 30 cM. middellijn hebben en 11 — 13,5 M. hoog zijn, waartoe een 

 tijdsverloop van 9 — 10 jaar noodig is. 



De boom kan tweemaal per jaar gedurende het regenseizoen 

 getapt worden, de opbrengst per jaar zal 1 pond (d. i. 450 gr.) 

 bedragen. (Zooals men ziet verschillen deze opgaven aanzienlijk 

 met die van den briefschrijver hierboven). Verder vindt men eenige 

 beschouwingen en recepten voor de aftapping. Naar 't schijnt 

 wordt het melksap als zoodanig ingezameld, hetzij in een trog, 

 hetzij in een gat in den grond, waarna men het, met behulp van 

 een aftreksel der bladeren van een liaan dan wel met aluin, tot 

 stelling brengt. Ook door verwarming gelukt het. Men kan ook 

 het sap met water mengen, dat men nu en dan vernieuwt om de 

 onzuiverheden te verwijderen. De caoutchouc, die er uitziet als 

 een sponsachtige massa wordt ter verwijdering van het water geperst. 



De mededeeling van den Consul eindigt met een berekening 

 voor een aanplant van 100,000 boomen, die zoodanig is ingericht, 

 (de prjjs van het artikel berekend op / 6,40 per KG. en de op- 

 brengst per boom op 450 Gr.) dat men in het 10e jaar niet alleen 

 het kapitaal met interest op interest terug heeft, maar bovendien 

 nog een winst heeft van f 89,000, die dan in de volgende jaren 

 ƒ208,000 zal bedragen, alles met een kapitaal von nog geen f 120,000!! 



{Ind. Merc. 1899 No. 12—13). r. 



VOEDINGSWAARDE EN PRODUCTIVITEIT 

 VAN BENGAALSCH GRAS. 



Er bestaat hier op Java eene verwarring in de namen der glas- 

 soorten; zoo noemen de meeste Europeanen hier Panicum maximum 

 Jacq. Bengaalsch gras, terwijl Panicum molle Sw. of Paspalum 

 mollicomum Kuthe, hier bij den inlander roompoet bengala heet. 



Panicum maximum wordt bijna in alle tropische landen als voe- 

 dergras aangeplant, in tegenstelling met vele andere grassen groeit 

 de plant op pollen, kruipt niet maar groeit hoog op. In de 

 meeste Engelsche koloniën heet het guinea-gras. 



In Teysmannia 1895, schreef Ref. reeds in zyn opstel over Grass- 

 farms over deze grassoort; P. maximum Jacq. is synoniem met 

 P. jumentorum Pers., en is algemeen onder den naam van Guinea- 



