— 411 — 



om uit zeer eenvoudige anorganische verbindingen, soms 

 zelfs wat betreft de stikstof, uit het vrije element, de 

 eiwitachtige lichamen op te bouwen. 



Niet enkel als voedingstof voor mensch en dier hebbeu 

 de eiwitstoffen beteekenis, maar wordt bovendien het plan- 

 tenleven zelve in hooge mate door hen beheerscht. Het 

 geheimzinnige protoplasma, waarvan elk leven uitgaat, 

 bestaat grootendeels uit eiwitlichamen, welke de dieren 

 evenwel niet uit zulke eenvoudige verbindingen vermogen 

 op te bouwen, zooals bij de planten geschiedt. 



Waar de stikstof een bestanddeel uitmaakt van stoffen, 

 welke in het plantenleven eene voorname plaats innemen, 

 is zij evenwel slechts, ondanks hare overvloedige aan- 

 wezigheid — de lucht bestaat voor het grootste deel uit het 

 element stikstof — in beperkte mate voor de planten toegan- 

 kelijk. Zonder medewerking van lagere organismen kun- 

 nen de hoogere planten uit den onmetelijken voorraad lucht 

 de benoodigde stikstof niet putten. Alleen de stikstof in 

 een bepaald gebonden vorm kunnen zij verwerken tot eiwit- 

 achtige lichamen. 



Welke stikstofverbindingen dienen nu den hoogeren 

 planten tot gronstof en wat is er bekend aangaande hun- 

 ne voorraden? 



Het zijn voornamelijk de nitraten en wellicht de ammo- 

 niakverbindingen, welke in dit opzicht in aanmerking 

 komen, verbindingen welke de planten maar niet zoo voor 

 't grijpen hebben. 



Die plaatsen, waar zij in overvloedige, doch niet scha- 

 delijke hoeveelheden 1) voorkomen en die verder ten op- 

 zichte van de andere groeivoorwaarden gunstig zijn gelegen, 

 kenmerken zich veelal door de welige vegetatie, welke zij 

 voortbrengen m. a. w. zijn dit de meest vruchtbare gronden. 



Wanneer wij aldus door toevoeging van deze stoffen 

 aan den bodem de plantenvegetatie tot een zekere grens 



1) Als salpeter en guano worden zij in sommige streken dikwijls in 

 groote hoeveelheden aangetroffen. 



