— 478 — 



Nu kwam eerst de moeielijkheid. Waar moest die lo- 

 comobiel opgesteld worden? Bij de 17 aaneengesloten 

 bouws, die in de laagte waren, 15 minuten van mijn 

 woning en etablissement verwijderd, of bij de 3 bouws 

 boven, daar digter bij. Het laatste zou in vele opzichten 

 geriefelijk geweest zijn, maar een kostbaar transport van 

 liet blad, berg op, zou ik gehad hebben. 



Ik verkoos dus de locomobiel dicht bij de grootste aan- 

 plant te hebben, en bij een klein spruitje, voldoende om 

 water te geven voor de stoomketel, moest een geheel eta- 

 blissement opgezet worden. Een karreweg, aardebaan, 

 moest er heen aangelegd worden, tot vervoer van materia- 

 len, machines en de balen vezel. 



Ik deed dat alles zoo min mogelijk kostbaar, doch soliede. 



Een emplacement voor de fabriek moest uitgegraven 

 worden aan den kant van het water, in oploopend terrein 

 en werd toen daar opgesteld een eenvoudige open loods 

 op houten dolken, onder gegalvaniseerd ijzeren dak, waarin 

 de locomobiel en de machine tot vezelbereiding werden 

 gesteld, en die de noodige ruimte aanbood om het brand- 

 hout voor de locomobiel en de te verwerken aloëbladeren 

 op te stapelen. 



Verder moest er een pakhuis zijn tot berging van de 

 bereide vezel en de gereedgemaakte balen, voorzien weer 

 van een open loods tot persing van de vezel in balen. 

 Dat pakhuis met open loods werd gebouwd van albizzia- 

 hout, met wand van gevlochten bamboe, mede onder ge- 

 galvaniseerd ijzeren dak. 



Een opzienerswoning werd gebouwd, mede van albizzia- 

 hout en wanden van gevlochten bamboe, onder atapdak. 



Negen woningen werden gebouwd voor een machine- 

 drijver, een mandoer en 7 boedjangs, van bamboe en atap. 



Alles dus zoo goedkoop mogelijk, het hout van eigen aan- 

 plantingen, zonder de waarde te berekenen, het dak alleen 

 van fabriek en pakhuis van gegalvaniseerd ijzer om tegen 

 brandschade te verzekeren, doch zonder verdere assurantie. 



