— 492 — 



zonder vourtdureiide hulp, den strijd tegen de hier in- 

 heemsche en verwilderde plantensoorten vol te houden. En 

 zulks niettegenstaande men in de nabijheid van geplante 

 boomen van de gewone Java-koffie {Coff'ea arabica) niet 

 zelden vrij talrijke spontaan opgeschoten koffieplantjes 

 vindt. 



In het Tijdschrift van Landbouw en Nijverheid Deel 51 

 bladz. 241 — 287 (§ 2) heb ik over dit punt een paar in 

 1891 op den Sendoro bij Kledoeng door mij gedane waar- 

 nemingen medegedeeld. Hiernaar wordt de lezer verwe- 

 zen. Intusschen zij hier aangestipt, dat dtlar vermeld is, 

 hoe op een proefvlakte van 25 vierkante Meters 832 jonge, 

 spontaan uit zaad opgeschoten, plantjes gevonden werden 

 van gewone koffie. Die plantjes waren hoogstens 15 centi- 

 meter hoog en naar het scheen minder dan een jaar oud. 

 Ook eenige bijna 5 Meter hooge en ook uit afgevallen zaad 

 spontaan opgeschoten koffieplanten (echter slechts weinig) 

 werden daar gevonden. 



De grondoorzaak nu der toenemend groote technische 

 moeilijkheden, welke de koffie cultuur op Java thans 

 ondervindt, door de vele ziekten die daarin optreden is m.i. 

 juist gelegen in deze voor de genoemde uitheemsche 

 koffiesoorten blijkbaar niet gunstige groeicondities op 

 Java, terwijl door uitbreiding der koffiecultuur het aantal 

 der ziekten en de verwoestingen daardoor aangericht in 

 hevige mate zijn toegenomen. En deze toename van allerlei 

 gevaarlijke ziekten in de koffie, houdt m.i. ongetwijfeld 

 vooral verband met de toename van het aantal der geculti- 

 veerde individuen en slechts ten deele met de minder 

 gunstige groeicondities voor vele der gecultiveerde plan- 

 ten; met andere woorden vooral door de uitbreiding der 

 aanplanting en eerst in de tweede plaats door het z.g. opra- 

 ken van goede koffiegronden. Immers het is een weten- 

 schappelijk vaststaand feit, dat de ziekten en plagen van 

 een in een bepaalde landstreek gecultiveerde uitheem- 

 sche plant, die zich (zooals de Koffie op Java) niet zonder 



