— 496 — 



bezwaarlijk. En hiernaar zal, zooals van zelf spreekt, ook 

 gestreefd worden. Maar van veel belang zal het zijn, wan- 

 neer de bij de koffie direct belanghebbenden zelf trachten 

 om de kennis dezer op Java in het wild groeiende nog zeer 

 slecht bekende koffiesoorten te vermeerderen door de soor- 

 ten in de bosschen hunner omgeving op te sporen en met 

 het oog op de mogelijke geschiktheid voor enten of krui- 

 sing met cultuur-kofflesoorten de eigenschappen dier wilde 

 soorten te bestudeeren of te doen onderzoeken. 



Toezending van een paar gedroogde twijgen (liefst met 

 bloemen of vruchten) ter determinatie van planten, die men 

 vermeent voor inheemsche koffiesoorten te mogen houden, 

 is echter vóór elk begin met ent-of kruisingsproeven 

 dringend aan te bevelen om vergissing en teleurstelling te 

 voorkomen, zulks, omdat er in de javaansche boschflora 

 eenige plantensoorten voorkomen, die zóó bedriegelijk aan 

 koffie herinneren, maar toch geen Co ffea-soovten zijn, dat 

 vergissing zelfs voor den vakman nog moeilijk te voorko- 

 men is. Die gelijkenis dezer boschplanten met koffie (waar- 

 van de inlandsche naam is kopi) duidt de Soendanees aan 

 door het woord Ki^ hier gelijkende op, voor het woord A' op» 

 te plaatsen en de Javaan door zulke op koffie gelijkende 

 planten Kopen te noemen. 



Hoewel nu geenszins de mogelijkheid uitgesloten is, dat 

 de meerdere kennis der genoemde javaansche wilde koffie- 

 soorten geen direct praktisch nut zal hebben, zoo verdient 

 m.i. toch zelfs ook uit een praktisch oogpunt een nauw- 

 keurig wetenschappelijk onderzoek dezer javaansche tot 

 het geslacht Coftea behoorende V)0schplanten met ernst ter 

 hand genomen te worden. 



De kennis, die men tot dusver van deze drie soorten 

 heeft, zal in een mijner volgende „Kleine schetsen" getiteld 

 „Javaansche Koffiesoorten" samengevat worden. 



Buitenzorg 2 October 1899. 



S. H. KOOEDERS. 



