— 526 — 



Een noemenswaardig verschil bestaat er slechts in de lengte van 

 den mondstekel, die bij de peperaaltjes (evenals bij de in de sirih 

 gevondene) ook bij de jongste larven 13 u. lang is, terwijl Muller 

 voor de jongste larven van Ileterodera radicicola slechts 6,5 u. 

 aangeeft. Het is niet wel mogelijk dit verschil te verklaren. 

 Op zich zelf staande schijnt het mij echter niet belangrijk genoeg 

 om de peper- en sirihaaltjes als eene nieuwe soort te beschouwen, 

 Infectieproeven zouden noodig zijn, om over de plaats in het 

 systeem van de aaltjes in questie, volledige zekerheid te 

 verkrijgen. 



Er dient geen twijfel over te bestaan of de peperaaltjes werkelijk 

 als de eenige, of ten minste als eene der hoofdoorzaken der beschreven 

 wortelziekte te beschouwen zijn. Te dezen aanzien zij in de eerste 

 plaats opgemerkt, dat Heterodera radicicola (evenals de andere 

 soorten van dit geslacht) als een gevaarlijke parasiet van verschil- 

 lende cultuurplanten, in de tropen b. v. van de tabak, bekend 

 is. Ten tweede, dat ik andere verdachte dieren aan of in de wortels 

 der zieke planten niet heb aangetroffen, behalve in een enkel geval, 

 waar groote hoeveelheden van eene bruine schildluis werden waar- 

 genomen; deze laatste dieren kunnen wegens hunne zeldzaamheid, 

 geen belangrijke rol bij het ziek worden van peperplanten spelen. 

 Ter loops moge worden opgemerkt, dat planten met een groot of zich 

 gemakkelijk door nieuwvorming herstellend wortelstelsel, weinig door 

 Heterodera beschadigd schijnen te worden; zoo heb ik bij het 

 onderzoek van aaltjeszieke peperplanten herhaaldelijk kunnen waar- 

 nemen, dat de als steunboom fungeerende dadap eveneens door 

 Heterodera was aangetast, zonder er blijkbaar van beteekenis 

 onder te lijden. 



Niet onwaarschijnlijk is het, dat ook eene soort schimmel in eenig 

 verband met de ziekte staat, het zij dat zij ook gezonde deelen van 

 den wortel binnendringt, het zij dat zij alleen door Heterodera 

 ziek ge wordene plekken aantast en van daar verder gaande een 

 rottingsprrces te weeg brengt. 



De aanwezigheid van schimmeldraden in de wortels van zieke 

 peperplanten is in elk geval met het mikroskoop zonder moeite te 

 constateeren. Vooral in de groote vaten zijn zij goed waartenemen 

 en ook bij wortels, die een nog gezond aanzien hebben of in die 

 het eerste stadium der ziekte verkeeren. 



Tot welke soort schimmel deze draden behooren, ben ik niet in 



