— 538 — 



vende of uitgestorven tuinen, zoodat dit nieuwe plantsoen 

 weder dezelfde soort van koffie opbrengt als de door de 

 aaltjes verwoeste aanplant. 



Ten tweede hopen wij in het enten het middel te vinden 

 tot vermenigvuldiging van boomen, die zich onderscheiden 

 door het leveren van koffie van uitstekende kwaliteit of 

 door andere bijzondere eigenschappen, die niet of onvol- 

 doende door zaaiing kunnen voortgeplant worden. 



Ten derde wenschen wij boomen te verkrijgen van 

 zoodcinigen vorm en groeiwijze, dat de bessen gemakkelijk 

 en goedkoop te plukken zijn, en de kosten van tuinonder- 

 houd tot het laagst mogelijke cijfer dalen. 



Ten vierde zouden wij gaarne in het enten het middel 

 vinden om onze boomen meer of geregelder te doen dragen. 



Later zullen wij zien in hoeverre die wenschen vervuld 

 zijn, of kans hebben om vervuld te worden, als wij eerst nage- 

 gaan hebben wat er tot nog toe voor ondervinding is opgedaan. 



Van oudere enterijen zijn er mij drie nader bekend. 

 Die op Klein Getas, op Tanah-wangi en op Gansiran. 



Te Klein Getas zijn, zooals u allen weet, eerst copulatie- 

 enten (gewoonlijk plakenten genoemd) gemaakt van Java- 

 tak- en stamrijs op Liberia-onderstam, later van de bekende 

 hybride van Kalimas op Liberia. 



Te Tanah-wangi is in den westmoesson 91/92 Java-stam- 

 rijs geënt op Liberia, op dezelfde wijze als te Klein Getas 

 gevolgd werd. Van deze enten zijn er nog eenige in leven. 

 Een paar daarvan zijn in vorm van stam en takken en 

 kleur van blad niet te onderscheiden van gewone Java- 

 boomen van denzelfden ouderdom. Als men de vergroeiings- 

 plek niet vond, zoude men niet merken, dat het enten 

 zijn. De meeste staan echter ijl en toonen nog al gemarmerd 

 blad, terwijl zij weinig of niet dragen. 



Te Gansiran zijn in het begin van 93 plakzoogenten 

 Java op Liberia gemaakt, die naar ik meen alle uitgestor- 



