— 540 — 



is. Het lag dus voor de hand te trachten ook de Java- 

 koffie aaltjesvrij te maken. 



Het was of werd weldra algemeen bekend, dat te Klein- 

 Getas eenige Java- enten op Liberia- wortel staan, in 88 en 

 later door den heer van Riemsdijk gemaakt, die, niettegen- 

 staande de in die streek bijzonder hevig optredende blad- 

 ziekte, in het leven gebleven waren en dus eene groote 

 mate van taaiheid moesten bezitten, en dat de koffie van 

 die enten, die trouwens slechts enkele bessen droegen, zich 

 in niets onderscheidt van gewone Java. Omtrent andere 

 eigenschappen der enten konde men zich te Klein Getas 

 geen goed oordeel vormen, daar de Javakoffie aldaar door 

 de bladziekte zoozeer lijdt, dat die cultuur moest opge- 

 geven worden en de Java-enten ook al niet veel meer 

 dan het leven hadden. Het lag echter voor de hand aan 

 te nemen, dat deze in minder hevig door bladziekte ge- 

 teisterde streken eene betere ontwikkeling zouden ver- 

 toonen. Men verwachtte zelfs dat zij de gewone Java- 

 boomen uit zaad voorbij zouden streven. Die hoop vond 

 haren steun in den weelderigen groei en den zwaren bloei 

 der hybride enten, die op Klein Getas in groeten getale 

 zoo goed geslaagd waren. 



Het enten trok dus weder algemeen de aandacht en 

 op vele landen werden maatregelen genomen om er op 

 eenigszins uitgebreide schaal mede te beginnen. Sommigen 

 volgden daarbij de reeds door den heer van Riemsdijk 

 gevolgde werkwijze. Op andere landen werden eenigszins 

 verschillende methoden gevolgd, ingevoerd door deheeren 

 Westerman en Knepper, die daartoe in het bijzonder uit- 

 gekomen waren en het enten te Boskoop geleerd hadden. 

 Het is onnoodig hier nader uiteen te zetten hoe hunne 

 scherf- en inschuifenten gemaakt worden, de heer Knepper 

 heeft u op het vorig congres uitstekend daaromtrent 

 ingelicht. 



De invoering van enthuizen met dubbel glas was eene 

 verbetering. Men kan daarin beter zien wat men doet en 



