— 556 — 



kunnen nazien, die vrij bleken te zijn, doch hun aantal 

 was te gering om daaruit het besluit op te maken, dat 

 dit steeds zoo is. Het is misschien nog te vroeg om een 

 bepaald antwoord te geven op de vraag of de Liberia- wor- 

 tel tengevolge der verenting door nematoden aantastbaarder 

 wordt of niet, de meeste enten zijn nog zoo jong en mochten 

 er in hunne zijwortels eeD paar aaltjesplekken zijn, dan 

 zoude men aan het bovenaardsche gedeelte der plant niets 

 daarvan bemerken voordat de aaltjes tot den penwortel 

 doorgedrongen zijn. Maar tot nog toe zie ik volstrekt geen 

 reden om eene vermeerderde gevoeligheid aan te nemen. 



De enten van Gansiran staan op eene plek, waar de Java- 

 koffie hoogstwaarschijnlijk tengevolge der aaltjes uitge- 

 storven was, en zoover mij bekend, zijn deze tot nog toe 

 vrij gebleven. 



Op een land in Midden-Java, op eene plek waar vroeger 

 Java-koffie stond, die waarschijnlijk door de aaltjes afge- 

 storven is, want ik vond ze in de buurt in kwijnende 

 Java-boomen, was een tuin met Liberia herplant, die goed 

 geslaagd is en bevredigend droeg. In dien tuin waren na 

 plekken ontstaan van kwijnende boomen. De oorzaak van 

 dat kwijnen weet ik niet met zekerheid aan te geven. Ik 

 vermoed voedselgebrek door armoede van den grond of 

 overdracht. 



Twee van die 10 — 12 jaren oude boomen werden uit- 

 gegraven en het bleek, dat hun woftelstelsel volkomen 

 gaaf was, doch zonder haarwortels. Een derde was even- 

 wel door aaltjes aangetast. 



Deze boom is dus 10 — 13 jaren geleden geplant, is flink 

 en forsch geworden en heeft goed gedragen. Het is moei- 

 lijk te gelooven, dat die reeds in zijne jonge jaren aan- 

 getast geweest zoude zijn. Ligt het niet veel meer voor 

 de hand aan te nemen, dat die boom zoolang hij forsch 

 bleef, ook niet aantastbaar was, maar het geworden is 

 toen hij later ging kwijnen. 



Er zijn reeds zoovele herplantingen met Liberia op 



