— 610 — 



Ware er kraclitiger gewerkt tot 3000 blaren per dag, 

 clan zou de kostprijs nog minder geweest zijn. 



Onder dien kostprijs begrijp ik alleen de kosten van 

 oogsten, bereiden, transport en expeditie tot aan boord, 

 terwijl onder rendement door mij verstaan wordt de ver- 

 koopprijs na aftrek van alle onkosten in Londen, waaronder 

 de bootvraclit. 



Laten wij nu weer eens de rekening opmaken voor een 

 onderneming van 100 bouw aanplant, dan hebben wij 

 volgens mijn verslag: 



aanleg en installatie f 50960 

 beheer en toezicht ,. 30000 

 te zamen ; 80960 

 350 dagen in het jaar werkende, eu per machine 3000 blaren 

 per dag afwerkende, die 60 kilo vezel opleveren, zal men met 

 10 machines verkrijgen 10 X 60 X 350 = 210000 kilo vezel. 



Volgens de laatste bezending was het rendement 30 Ct , 

 de kostprijs 11 Ct, per kilo, rest winst 19 Ct. per kilo. 

 Zulks geeft over 210000 kilo vezel een winst per jaar van 

 /■ 39900, d. i. bijkans de halve kosten van aanleg, installatie, 

 beheer en toezicht. 



Nu wordt de zaak rendeerend : in twee jaar is de onderne- 

 ming vrijgewerkt, het derde jaar geeft de winst, circa 50 pCt. 



Doch altijd zal met waterkracht moeten gewerkt worden; 

 met stoomkracht zal de f 130000 juist in 3^ jaar vrijge- 

 werkt worden zonder winst overtelaten. 



De vraag is nu; zullen de prijzen stabiel zijn? Zou 

 het er mede gaan als in de jaren 1888 tot 1895, toen de 

 prijzen opgevoerd werden tot / 678 om weer te dalen tot 

 /■ 156 per Eng. ton (zie Teysmannia 10*^ jaargang S*" afle- 

 vering bl. 394)? 



De heeren Ide & Christie schreven mij : 



26 Oct. „Het mag zijn dat wij de prijzen nog hooger 

 „op kunnen drijven, daarom zend verdere hoeveelheden 

 „zoo spoedig mogelijk, al moet U meer loon betalen om een 

 „hoeveelheid te verkrijgen, terwijl de „boom" nog duurt." 



