Ne EEN, 
BEMESTEN VAN KOFFIETUINEN. 
Nu voor Java het tijdstip begint aan te breken, dat men 
ook bij de koffiecultuur het systeem van roof bouw moet laten 
varen en van een extensieve cultuurwijze tot een meer inten- 
sieve dient over te gaan, komt natuurlijk het vraagstuk der 
bemesting meer en meer aan de orde. Men heeft er, m. i. ten 
onrechte, de koffieplanters — particuliere zoowel als het Gou- 
vernement — dikwijls een verwijt van gemaakt, dat zij den 
landbouw niet meer intensief dreven en dat zij vooral de be- 
mesting te zeer verwaarloosden. Wel is het verwijt gegrond, 
dat men door onoordeelkundigen aanleg, eenvoudig om in 
den beginne wat werk en daardoor kosten uit te sparen, schat- 
ten aan vruchtbaren bouwkruin, door afspoeling van de hel- 
lingen, verloren heeft doen gaan en zich daardoor verliezen 
berokkend heeft, die wellicht in eeuwen niet te herstellen zijn. 
Maar waarom zal men geld voor bemesting uitgeven zoo 
men gronden beplant met een gewas, dat, zooals de koffie, in 
zijne oogsten slechts zeer weinig minerale bestanddeelen aan 
den grond onttrekt, indien deze gronden een ruimen voorraad 
aan assimileerbare voedingstoffen bevatten. Als men er zorg 
voor draagt alle afvalproducten van den oogst weer in de tui- 
nen te brengen en als men voor schaduwboomen kiest zulke, 
welke door diepgaande wortels uit den ondergrond putten, 
waardoor dus de bovengrond verrijkt wordt, en die boven- 
dien het vermogen hebben stikstof uit de atmosfeer vast te 
leggen, dan kan men ongetwijfeld een reeks van jaren koffie 
planten zonder den bodem uit te putten in de gewone betee- 
kenis van het woord. 
Zou het geen verkwisting genoemd moeten worden indien 
men bijv. op gronden, die 0,5 — 0,8 pCt. stikstof bevatten (en 
