aise Mje 
gewonnen van zelf-bevruchte tabaksbloemen zich krachtiger 
en beter ontwikkelden dan uit zaad door kruis-bevruchting 
gewonnen van bloemen van éénzelfde variëteit van tabak. 
De verklaring welke hij van dit verschijnsel tracht te ge- 
ven berust op een verschijnsel ook wel in het dierenrijk 
waargenomen, waar men individuen vindt wier onderlinge 
bevruchting niet wil gelukken terwijl zij soms met anderen 
gepaard wel vruchtbaar blijken te zijn. Zij zijn zooals Darwin 
't uitdrukt „sexually incompatible”. 
Beproefde Darwin echter een bevruchting tot stand te 
brengen van planten van verschillende variëteiten, zoo bleek 
hem dat de nakomelingschap zich forscher ontwikkelde dan 
de planten gekweekt uit zaad ontstaan door zelf-bevruchting 
der beide variëteiten. 
Hetzelfde als bij tabak werd ook bij sommige andere cul- 
tuurplanten opgemerkt. Darwin zegt nog hierover „dat in 
zulke gevallen de kruis-bevruchting van twee individuen tot 
geen nut is, tenzij de individuen zeer verschillen in hun 
„general constitution” hetzij door zoogenaamde spontane va- 
riatie, of doordat hun voorouders aan zeer verschillende in- 
vloeden waren onderworpen.” 
Uit de proeven van Darwin bleek dus, wat ook in de 
praktijk bevestiging vond, dat de zelf-bevruchting der tabak 
tot voordeel strekte. Hij wees echter op het voordeel te ver- 
krijgen door kruising van verschillende variëteiten of typen. 
Ook de Deli-tabak is zeer vatbaar voor kruis-bevruchting 
met andere variëteiten. Dit bleek o.a. in den eultuurtuin 
van ’sLands Plantentuin waar men verschillende variëteiten 
van tabak naast elkander teelde, met dat gevolg dat in latere 
jaren de oorspronkelijke kenteekenen der variëteiten nage- 
noeg geheel verdwenen waren en de verschillende tabak-va- 
riëteiten ongeveer allen hetzelfde type vertoonden. 
Ook Comes, welke zich met de studie der variëteiten 
van tabak bezig houdt, geeft in een overzicht (Novae Sy- 
stemationis var. Nicotianae Tabaci et Rusticae tentamen 1895) 
vier hybrieden op welke hij verkreeg door kruising van Deli- 
