hr 
krijgt, welke voor roest b. v. nagenoeg ontvatbaar is. Ziek- 
ten in stam of wortelstelsel hebben meestal zulk een snel 
verloop dat van zelve door den vroegtijdigen dood dezer plan- 
ten geen zaad geoogst wordt. Het is dan ook voornamelijk 
bij bladziekten dat zulk een wijze van zaadkeuze aanbeveling 
verdient. Bij het bepalen der zaaddragers lette men dus 
niet slechts op het algemeen voorkomen en de ontwikkeling 
der planten, maar geve ook de ziekten van het blad de noo- 
dige aandacht. 
De eigenschappen van het zaad welke wij tot dusverre be- 
handelden en de overwegingen welke ons moesten leiden bij 
de keuze der zaaddragende planten waren meer van biologi- 
schen aard, onder cijfers waren zij niet te brengen en slechts 
redeneering en de resultaten der zaadeultuur elders deden de 
voorgaande wenken aan de hand. 
Dezelfde zorg welke in Europa voorzat bij de keuze van 
het zaad, deed enkele gegevens kennen voor de waardebe- 
paling van het zaad welke wel onder cijfers zijn te brengen. 
In de gelegenheid zijnde een aantal monsters van Deli-zaad, 
afkomstig van verschillende ondernemingen, te onderzoeken, 
was het mogelijk deze waardebepaling ook op deze zaad- 
monsters toe te passen. Al is het voornamelijk voor den 
zaadhandel dat deze gegevens van waarde zijn, zoo is het toch 
voor den planter ook van groot nut zoo hij ook ten dezen 
opzichte zich zooveel mogelijk kennis verschaft van het mate- 
riaal dat hem zijn produkt moet leveren. 
Er konden bepaald worden, de kiemkracht en het gewicht 
van één of meerdere zaadkorrels der toegezonden monsters. 
Alvorens echter de resultaten mede te deelen is het mis- 
schien niet ondienstig in enkele woorden aan te geven wat 
onder deze eigenschappen van het zaad wordt verstaan en in 
hoeverre zij van belang zijn voor de waardebepaling van het 
zaad. 
Ten eerste dan de kiemkracht; hieronder wordt verstaan 
het aantal zaden, procentisch berekend, dat op zeker tijdstip blij- 
ken geeft van geschikt te zijn, door op normale wijze te kiemen. 
