NS EE 
mogen toegeschreven worden aan het meerdere reserve-voedsel, 
dat de kiem bevat. Was het zaadgewicht hoog en de 
kiemkracht daarentegen gering dan zoude men mogen ver- 
moeden, dat hier de dikte der zaadhuid haar invloed deed 
gevoelen. 
Men zal zien, dat de verschillende zaadsoorten slechts geringe 
verschillen vertoonen, een enkele maar wijkt iets af van het ge- 
middelde zaadgewicht. Bij deze bepaling dient men er op te 
letten, dat het zaad een gelijke mate van vochtigheid heeft en 
geruimen tijd in dezelfde atmosfeer verkeerde. Oud zaad zal 
in het algemeen door vochtverlies een gering zaadgewicht 
vertoonen. 
Ter beoordeeling van het zaad blijkt dus, dat men de gegevens 
hierna medegedeeld onderling vergelijkend moet beschouwen. 
Wel is een kiemkrachtsbepaling b. v. reeds van het grootste 
belang, maar de waarde der uitkomsten wordt nog verhoogd, 
wanneer daarbij ook de resultaten der andere bepalingen in ’t 
oog worden gehouden. 
Behalve deze eigenschappen van het zaad, welke dus onder 
cijfers te brengen zijn, zullen nog ter beoordeeling komen de- 
reinheid van het zaad, de kleur welke gelijkmatig, de reuk 
welke frisch, niet duf, moet zijn, al ’t welk men gemakkelijk 
persoonlijk kan beoordeelen. 
Ten slotte moet men goed rijp zaad oogsten en diene vooral 
hierop te letten, daar nog onrijp geoogst zaad in kleur en grootte 
der korrels niet verschilt van geheel rijp geoogst zaad. 
Ten einde na te gaan in hoeverre de rijpheid van het zaad 
van invloed kon zijn op de kiemkracht, werd van éénzelfde 
plant zaad geoogst, en wel uit zaadbollen welke reeds geheel 
bruin waren en nagenoeg geheel droog. 
Verder uit zaadbollen welke reeds begonnen te bruinen en 
waarvan de kelkblaadjes reeds geel getint waren en ten slotte 
uit een zaadbol welke nog nagenoeg groen was en juist begon. 
te verkleuren. 
In de beide eerste gevallen had het zaad reeds zijn gewone- 
hardheid en was bruin gekleurd, in de laatste gevallen waren 
