— 144 — 
uitputting van den grond tegen te gaan (1), gemakkelijk oplos- 
bare daarentegen als men uitgeputte plantages, dan wel zulke 
die niet de volle productie geven, tot de hoogste productie 
wil brengen, of indien men arme, maar voor de koffieeultuur 
goed gelegen, gronden wil ontginnen. Eindelijk zal men ook 
gemakkelijk oplosbare geven op gronden, die slechts aan een 
enkele stof behoefte hebben. Voor streken waar de trans- 
portkosten hoog zijn, moet de keuze vallen op de zeer ge- 
concentreerde meststoffen. Maar voor alles moet de planter bere- 
kenen waar hij den mest het voordeeligst kan krijgen en in wel- 
ken vorm de planten-voedingsstoffen hem het goedkoopst uitko- 
men. 
Dafert geeft ten slotte nog eenige recepten voor de bemes- 
ting van boomen van verschillenden leeftijd, waarin stalmest, 
djarak-boengkil, bloed, meel en asch van koffieschillen een 
zeer belangrijke rol spelen. Guano komt daar niet in voor, 
doch wordt er op gewezen, dat het goed zal zijn proeven te 
nemen met guano, poudrette en dergelijke stoffen. 
De mededeelingen van Dafert zouden uit den aard der zaak 
aanzienlijk belangrijker zijn, indien zij in ‘getallen uitgedrukte 
resultaten van bemestingsproeven op eenigszins groote schaal, 
op boomen van verschillenden leeftijd, bevatten. 
Maar, zooals ik reeds opmerkte, de moeielijkheden aan zulke 
proeven met meerjarige gewassen verbonden zijn zoo groot, dat 
het onbillijk zou zijn hiervan een verwijt te maken. 
Toch geeft hij twee voorbeelden waaruit de werkzaamheid 
der door hem aanbevolen recepten moet blijken. 
Een bijna verlaten kleine plantage, die in 1893 onder het 
beheer van het Landbouw-instituut te Sâo Paulo kwam, werd 
zorgvuldig schoongemaakt; de oogst 1893/94 bedroeg van 
5512 boomen 810,5 KG. d. i. 0.15 KG. per boom. Onmid- 
(1) Zou het, wanneer ’t waar is, dat gemakkelijk oplosbare meststoffen 
in arme koffietuinen zoon nuttig effect hebben, dan niet een groote 
besparig zijn — vooral in landen waar de rentestandaard hoog is — met 
dat bemesten te wachten, totdat de aanplanting een bemesting noodig 
heeft ? 
