Nog een antwoord op vraag 2. (Zie vorige afl. blz. 52). De tropen 
zijn rijk aan planten, waarvan men de vluchtige olieën kan win- 
nen. Kenanga, Kajoepoeti, Sandelhout, Citrus, Jasminum, Patchouly, 
Citronella-gras, Gandaroesa, Pandanus-odorata, Sedep-malem enz. Of 
dat in ’t groot met voordeel kan geschieden is eene vraag, die zéér 
twijfelachtig is. Moet men bedoelde kruiden, bloemen of bladen of 
wortels van de bevolking opkoopen, dan krijgt men ze gewoonlijk 
niet versch genoeg. 
Moet men beginnen met zich een tuin van die gewassen aan te 
leggen, dan gaat daarmede méér tijd en geld verloren dan men 
aanvankelijk denkt. Vindt men echter hier of daar een bestaanden 
aanplant van bedoelde planten, dan is men reeds een eindje verder. 
Verder zijn aan het stoken van de essences, zoogenaamde gehei- 
men verbonden, zooals de Zuid-Fransche destillateurs beweren. 
Heeft men ten leste olie gestookt, dan is hetzéér de vraag of 
't klimaat, en de bodem aan de essence geen bijgeur hebben 
medegedeeld, waardoor de waarde der olie aanzienlijk vermindert. 
Bovendien heeft men in Europa op de markt nog te kampen met 
de gegronde vrees van de koopers voor het nieuwe merk, daar iedere 
uiterst geringe bijgeur aar het odeur-mengsel dikwijls een onaange- 
name lucht kan geven, tengevolge waarvan door den parfumeur groote 
schade geleden wordt,en duurt het dikwijls lang eer zoo’n nieuw 
„merk” erin gewerkt is. Last not least treedt men in concurrentie met 
den Britsch-Indischen of Ceylonschen stoker, die b.v. Londen van 
oliën voorziet, waaronder ook citronnella-olie, en om daarmede winst 
te maken er thans reeds eene flinke dosis petroleum bijvoegt. 
Het is overigens bekend, dat Spanje, Zuid Frankrijk, Turkije en 
Amerika zich niet onbetuigd laten met de fabricatie van essences. 
In al die landen concentreert zieh die industrie om en in enkele 
streken, zoodat de veronderstelling, dat bodem en klimaat hierin 
een groote rol spelen niet ongegrond is. 
Men denkt onwillekeurig hierbij aan de bewering, dat men in 
ons Vaderland geen bloembollen kan kweeken dan op dien bodem 
(afstand) waar men nog de Damiaatjes van Haarlem kan hooren 
luiden. ’t Feit dat Haarlem alléén de bloembollen bij uitnemend- 
heid levert, wijst wel op een klimaats- of bodeminvloed, die uiet 
weggecijferd kan worden. 
Tot verder naricht kan dienen, dat ik van anderen kostbaar 
geld zag verloren gaan aan het importeeren van de zoo gewenschte 
