— 186 — 
stuk geen invloed uitoefenen en die door de koopakte niet in 
bezit kunnen worden genomen. 
Voor bepaalde bestanddeelen van de lucht is deze opvatting 
slechts dan juist wanneer zij uit de atmosfeer zelve worden 
opgenomen. Indien we ergens de lucht zouden willen wegvan- 
gen, zoude deze terstond door een nieuwe hoeveelheid ver- 
vangen worden. 
Het water, dat in oeconomischen zin meestal als een vrij 
goed wordt opgevat, is zulks niet in de hoedanigheid van 
een groeivoorwaarde voor het gedijen onzer cultuurgewassen. 
Men denke slechts aan de beteekenis die bevloeiing, drainage, 
doorlatendheid, watercapaciteit enz., voor een grondstuk kun- 
nen hebben. Zij bepalen voor een deel de waarde van den grond. 
Wat de warmte betreft, zoo gedraagt deze zich ongeveer 
als het water. Verschillende temperaturen, binnen bepaalde 
grenzen, kunnen de cultuurplanten verdragen, doch het grond- 
stuk, liggende in een bepaalde breedtegraad, kan door zijne 
ligging ten opzichte der verwarming en der heerschende winden 
zich al of niet gunstig onderscheiden van de overigen, waardoor 
zijn waarde voor een deel bepaald wordt. Als voorbeeld kunnen 
dienen de gronden in een bergachtige streek (bijv. koffre- en 
kinagronden). 
Een meer uitvoerige bespreking verdient hier de belangrijke 
groeivoorwaarde: het licht. 
De zonnestralen zijn de eenige bron van arbeidsvermogen, 
welke der hoogere plantenwereld ter beschikking staat ; waar- 
mede in de bladgroen voerende cel de chemische omzet- 
tingen geschieden, noodig voor de vorming van organische stof. 
Kunnen we ook het zonlicht tot de groep der vrije goederen 
rekenen? Het antwoord moet ontkennend luiden. Het licht, 
dat op het grondstuk van onzen buurman valt, is ons niet toe- 
gankelijk. (1) 
We hebben dus het licht te rekenen tot die dingen, welke 
wij ons kunnen toeëigenen. Met het grondstuk komt ons bijgevolg 
(1) Natuurlijk geldt dit niet voor zeer kleine grondstukken, waar men 
door hooge boomen of schuttingen veel licht zou kunnen onderscheppen. 
