— 189 — 
niet van genoemde omstandigheden af en was men in staat hare 
werkzaamheid door kunstmatige middelen te verhoogen, zoo 
zou het zeker in de grondprijzen andere verhoudingen brengen. 
Wel staan ons middelen ten dienste om haar in mindere of 
meerdere mate te exploiteeren, middelen welke een hooge 
oeconomische waarde hebben; als zoodanig kan men aanmer- 
ken de dichtheid van het gewas, verwijdering van de braak, 
ondergrondsche drainage, kortom alle middelen welke ten 
doel hebben den grond zooveel mogelijk met een plantendek 
bezet te houden De overige groeivoorwaarden, welke in de 
produktiefactor grond zijn gelegen, zooals grondbewerking, 
grondverbetering, bemesting enz. hebben we allen min of meer 
in de hand. 
We kunnen dus de plantenvoedende stoffen en ook alle an- 
dere eigenaardigheden van den grond, waarop wij vermogen 
in te werken, onverschillig of zij in 't eene geval als natuur- 
lijke bodembestanddeelen aanwezig waren dan wel min of 
meer kunstmatig in ’t leven zijn geroepen, als kapitaal be- 
schouwen, met wiens hulp wij de exploitatie der zonnestralen 
ondernemen. 
Zijn het van de groeivoorwaarden alleen de plantenvoeden- 
de stoffen, waarop wij invloed willen uitoefenen, zoo kan men 
deze gepaster wijze met den naam van meststofkapitaal aan- 
duiden. 
De andere groeivoorwaarden zouden eveneens als een be- 
paald kapitaal aangeduid kunnen worden, doch hier willen 
we alleen onze aandacht vestigen op het eerste. 
De bespreking van dit punt zal de motieven bevatten, waar- 
op de nieuwere leer hare stellingen doet gronden van de 
onhoudbaarheid der vroegere meeningen, welke juist op deze 
plantenvoedende stoffen betrekking hadden. 
Al naar de groepeering der in ‘t voorgaande uiteengezette 
produktiefactoren onderscheidde men twee hoofdgroepen van 
bedrijfstelsels n. 1, het extensieve en het intensieve. 
Het extensieve bedrijfstelsel wordt gekarakteriseerd door het 
relatief groote aandeel, hetwelk de produktiefactor grond in 
