— 194 — 
bouwprodukten afneemt. Slechts bij een volkomen constant 
blijven van de behoefte, zou ten slotte voor een bedrijf een 
volledige restitutie van het onttrokkene en van andere verliezen 
(afspoeling, enz.) op zijn plaats zijn. 
Met de kennis van het hierboven medegedeelde zal het ons 
niet moeielijk zijn de motieven van den roofbouw te begrijpen. 
Thans rest ons de bespreking van het gevaar, dat ons zou 
dreigen van den kant des roof bouws. 
Wat reeds voor het gevaarlooze van den roofbouw pleit, 
is de omstandigheid — welke men tijdens den kruistocht der 
restitutieleer geheel over het hoofd zag — dat de markt der 
meststoffen een beperkte is. 
Aan de beperktheid van de meststoffenmarkt is in de 
eerste plaats een grens gesteld, doordat het meststofkapitaal 
van den grond niet is te kapitaliseeren. (Wel kan het 
meststof kapitaal in dezen vorm verplaatst worden, dat exten- 
tief bouwende landen voedingsmiddelen en voederstoffen uit- 
voeren naar intensief bouwende streken; de bemestende wer- 
king der residu’s dier artikelen komt nu die streken ten 
goede). 
Vervolgens is er een andere omstandigheid, die haar, met 
schijnbaar meer ernstige gevolgen, zal beperken. Het is het 
feit, dat een groot deel van het in extensieve perioden weg- 
genomen meststofkapitaal, in den vorm van dierlijke en men- 
schelijke uitwerpselen, in zee is terecht gekomen. 
De aanhangers van de leer der restitutie hebben terecht 
op dit feit opmerkzaam gemaakt en het verdient ook volle 
overweging. 
Wanneer aldus gehandeld werd, zoo was dat een gevolg 
van de omstandigheid dat de kosten van het verzamelen 
transporteeren en weer op den akker brengen hooger waren 
dan de inkomsten uit de meeropbrengst. Maar de voorstan- 
ders der restitutieleer voerden hiertegen aan, dat men onver- 
standig handelde door die stoffen niet te bewaren, want er 
kon een tijd komen, dat door een dichtere bevolking er meer 
vraag zou zijn naar meststofkapitaal als in den grond was 
