— 200 — 
meer dan 80000 KG. gebruikt. Neemt men proeven met aarde waarbij 
in de laatste verhouding mest gevoegd is, dan ziet men niet alleen dat 
de nitraten niet verminderen, maar integendeel toenemen. Sinds 
onheugelijke tijden gebruiken de landbouwers met den besten uit- 
slag stalmest en het zou wel bijzonder eigenaardig geweest zijn 
als deze bemesting in plaats van de vorming van een der kost- 
baarste stikstof verbindingen te bevorderen hare ontleding veroorzaakt 
had. Dehérain heeft vroeger bovendien aangetoond, dat het draineer- 
water van bemesten grond rijker aan nitraten is dan dat van 
onbemesten bodem. Wel vindt men niet al de stikstof die men 
in den grond gebracht heeft in den vorm salpeterzuur terug, 
maar dit is niet daaraan toe te schrijven, dat de stikstof vrij ont- 
weken is, neen zij is vastgelegd in den vorm van humus. Juist omdat 
de omzetting van die, als ’t ware vastgelegde, stikstof zooveel lang - 
zamer plaats vindt, is stalmest een van de meest gewaardeerde 
meststoffen. 
Tegenwoordig weet men zijne uitwerking te versterken door 
bijvoeging van Chili-galpeter, maar zelfs dan behoeft men niet 
te vreezen, dat de denitrificeerende bacteriën uit den mest ongunstig 
op de bijgevoegde salpeter zullen werken omdat deze meststoffen 
niet te gelijk worden aangewend. In Europa brengt men den 
stalmest in den herfst op het veld en de salpeter in de lente 
Maar zelfs al geeft men tegelijk stalmest en salpeter, dan nog vindt 
men na eenige weken meer nitraten dan men gebruikt heeft, als ten 
minste de eerste in niet overtollig groote hoeveelheid is aangewend. 
Dehérain besluit zijne verhandeling met te zeggen, dat wanneer 
men de landbouwers aanraadt hun mest met zwavelzuur te behan- 
delen vóór het uitstrooien, men hen op kosten jaagt, die niet alleen 
groot, maar bovendien onnoodig en verderfelijk zijn. Onnoodig, 
omdat de denitrifieeerende bacteriën slechts hun werking uitoefenen 
wanneer ze in buitengewone hoeveelheden, zooals in de werke- 
lijkheid niet voorkomt, op het land gebracht worden; verderfelijk, 
omdat men in plaats van een meststof, die zich voor alle gronden 
goed leent, een mengsel van stroo, kaliumsulfaat en zwavelzure 
ammoniak zou aanwenden. Deze laatste meststof is slechts voor 
zware gronden geschikt, heeft weinig invloed op vele lichte gronden 
en wordt gevaarlijk op kaikhoudenden grond. 
(Comptes rendus des séances de Ul’ Académie des sciences. T. 
CXXI[V No. 6). 1 
