BEMESTEN VAN KOFFIETUINEN. 
(Slot) 
Over rationeele proeven betreffende bemesting van koffie op 
Java vindt men slechts weinig vermeld en van de aangehaalde 
proeven waren de resultaten niet bijzonder aanmoedigend. 
In Dl. 4 van het Tijdschrift voor Nijverheid en Landbouw 
van Ned. Indië gaf de verdienstelijke agricultuur-chemicus 
Dr. Fromberg een eerste verslag van de uitkomsten der bemes- 
ting van koffieboomen met guano en andere stoffen in den 
proeftuin te Genteng. Door verschillende oorzaken was dit verslag 
minder volkomen dan de proefnemer het gewenscht zou hebben. 
Een der voornaamste was het klimaat. De proeven werden 
genomen in 1856, een jaar, dat zich door een buitengewonen 
drogen oostmoesson kenmerkte, zoodat het gewas veel te lijden 
had. Bovendien waren de aanplantingen vrij sterk aan den 
wind blootgesteld, wat op de ontwikkeling der boomen ongunstig 
werkte. 
Al de met guano bemeste koffieboompjes, hetzij wel, hetzij 
niet beschut, waren op het eerste gezicht kenbaar door de 
donkergroene kleur hunner bladeren. 
Behalve met guano, werden ook nog proeven genomen met 
houtasch, kalk, beenderasch en karbouwenmest. Van guano 
kreeg elke boom per jaar 110 Gr., van de andere meststoffen 
is de hoeveelheid niet opgegeven. Indien men, de ongunstige 
omstandigheden in aanmerking nemende, tusschen de opbrengst 
der bemeste en onbemeste boomen een vergelijking zou mogen 
wagen en daaruit tot de uitwerking der guano besluiten dan is 
het, zegt Fromberg, duidelijk dat deze reeds vrij krachtig is 
geweest, gelijk op dezen min vruchtbaren, schoon humusrijken 
grond te verwachten was. De gemiddelde opbrengst per 3-jarig 
