— 244 — 
Verder werden de planten zoodanig geplaatst, dat het water van den 
eenen pot niet in den anderen kon geraken, daar allicht de er in 
opgeloste of medegevoerde stoffen de proef onzuiver kon doen worden. 
Gedurende den winter verloren de planten de meeste bladeren, 
in het voorjaar kregen ze echter spoedig nieuwe terug in Mei en 
Juni begonnen ze te bloeien; voorzoover de planten niet door de 
er bijgevoegde stoffen gedood waren of veel geleden hadden, ontwik- 
kelden zij zich krachtig en gaven gemiddeld 4 bloemtrossen van 
10 à 25 em. diameter. 
Door de proeven moest uitgemaakt worden of er grondsoorten 
zijn, die zonder eenige bijvoeging, het vermogen hebben, de roode 
bloemen der Hortensia's blauw te doen worden, en verder of door 
bijvoeging van zekere stoffen aan andere grondsoorten deze laatste 
de genoemde eigenschap konden verkrijgen. 
In de eerste plaats kwamen natuurlijk de stoffen in aanmerking 
die in den tuinbouw reeds voor genoemd doel gebruikt werden, 
vervolgens die, waarvan op theoretische gronden dezelfde werking 
verwacht kon worden. 
Ik zoude te uitvoerig worden door alle stoffen, waarmede Molisch 
experimenteerde hier te noemen en ik moet mij bepalen er slechts 
eenige op te geven. Hij gebruikte dan heidegrond, veengrond, 
fijngestampte dakpannen, leem, aluin, aluminiumsulfaat, iĳzer in 
verschillende vormen, zwavelzure am monia, zwavelzure kali, koolzure 
kali, houtskool, enz. 
Eenige exemplaren plantte hij in zuiveren veengrond, heideaarde, 
leem, fijngestampte dakpannen, de andere stoffen vermengde hij 
met de z.g. normale aarde, hij voegde bij iederen pot 100 cm? 
dezer stoffen. Aluin werd in stukjes ter grootte van eene erwt of 
hazelnoot met de aarde vermengd. 
De van 1892 tot ’96 genomen proeven toonen aan, dat aluin een 
krachtigen invloed op het verkleuren der Hortensia-bloemen heeft. 
Indien de proeftijd lang genoeg duurt en de hoeveelheid aluin 
groot genoeg is, worden regelmatig alle bloemen blauw. De kleur 
toont echter vele nuances en overgangen van paars tot hemelsblauw 
aan, dikwijls komt zulks voor aan de bloemen eener zelfde plant, 
waarschijnlijk is dit te wijten aan de ongelijke verdeeling der 
aluin in den pot. 
De blauwe kleur kan aan alle, maar ook aan verschillende deelen 
der bloem optreden, b‚v. slechts aan den bloemsteel, aan de op bloem- 
