— 271 — 
1 à 2 vt. uit, naarmate der sterkte die men voor den weg noodig 
oordeelt, vult de ruimte met de fijngestampte hoekige en puntige 
steenen aan, spoelt er het verbindingsmateriaal met water tus- 
schen, waarna alles gestampt en gerold wordt tot het eene 
vaste massa is, en Zoo komen er eenige lagen op elkander 
te liggen. Op kleine wegen vergenoegt men zich met stampen, 
terwijl op de grootere rijwegen, zware stoomrollen dienst doen 
om de massa vast te krijgen. Bij het repareeren der wegen 
worden zij weer uitgegraven en er voor een groot deel nieuw 
materiaal ingespoeld en gerold. Een vrij uitgebreid en geoef- 
fend personeel is hier altijd mede bezig. 
Ik ben te weinig geoloog om juist te kunnen zeggen 
waaruit het z.g. verbindingsmateriaal eigenlijk’ bestaat, het 
gelijkt wel eenigszins op de op Java wel bekende padas of 
tjadas, te Singapore heeft het eene roodachtige kleur, zoowat 
als fijngestampte baksteenen, te Penang daarentegen is het 
lateriet wit, en zien de wegen er glinsterend wit uit, hetgeen 
tusschen het donzige groen van het gazon een verrassend effect 
maakt; als zulke witte wegen door het tropische zonnetje be- 
schenen worden is het gebruik van stofbrillen aan te raden. 
Zijn de wegen voor ons om er jaloersch op te worden, de 
vruchbaarheid van den grond laat op vele plaatsen wel wat 
te wenschen over, nergens was zulks zoo goed op te merken 
als in den Botanischen tuin te Singapore. Men schijnt bij 
de keuze van het terrein meer op de fraaie ligging dan op 
de kwaliteit van den grond gelet te hebben. Die ligging is 
schilderachtig en van het zachtglooiende terrein is op mees- 
terlijke wijze partij getrokken. Uitgebreide gazons, waarin op 
groote afstanden van elkaar een enkele fraaie boom of groepen 
boomen, afgewisseld met heesters een aangenaam vergezicht 
opleveren; terwijl aan de kanten van den breeden rijweg vak- 
jes met bloemen wat levendigheid aan het tooneel geven. De 
aanleg is veel meer parkstijl dan bij ons, bij het aanleggen 
der tuinen te Singapore en Penang, heeft een geheel ander 
doel den aanleggers voor oogen gestaan, dan bij den aanleg 
van den Buitenzorgschen Botanischen tuin. In de eerste plaats 
