— 280 — 
effect, eenige prachtige exemplaren, die bij den aanleg van den 
tuin daar reeds stonden en bij het opruimen van het bosch 
waren gespaard, deden de groote waarde van Dacrydium 
elatum als sierboom nog meer uitkomen. 
Hoewel niet zoo schitterend als onze Bougainvillea specta- 
bilis, zagen wij in den tuin te Penang, Bougainvillea lateritia 
met steenroode bloemen, ook eenige Bignonia magnifica bloeiden 
mooi. 
In het water stond eene Orchidee te bloeien; Wanda Hoo- 
keriì schijnt liefst op die voor dergelijke planten vreemde 
standplaats te groeien en te bloeien. Een vak van de tot 
dezelfde familie behoorende Arundina bambusaefolia, stond 
flink te bloeien, het was eene fraaie grootbloemige variëteit. 
Het aantal plantensoorten in den tuin uitgeplant was even 
als te Singapore, vergeleken bij onze collectie gering, ook hier 
was „Landscape gardening” het hoofddoel en men was er 
bijzonder goed in geslaagd om in verband met de omgeving 
een prachtig geheel te vormen. Ook hier namen de plant- 
huizen waarin fraaie bladplanten, varens, orchideeën, enz., ge- 
kweekt werden geen geringe plaats in; in den aanleg van 
deze was voor ons nog wel wat te leeren, te meer daar er 
eenige onder waren die beter ingericht dan in Singapore als 
bijzonder geslaagd kunnen beschouwd worden. 
Het is niet zoo gemakkelijk hier in de tropen zulke serres 
of planthuizen te maken, zij moeten voor sommige soorten van 
planten, die om de een of andere reden niet buiten kun- 
nen geplant worden, dienen. Deze gewasen moeten hier niet 
slechts goed kunnen groeien, maar ook zoo geplaatst kunnen 
worden, dat zij goed tot hun recht komen en daar nu de 
verschillende planten, ook verschillende eischen stellen is 
daaraan niet altijd te voldoen. In dit opzicht nu waren de 
planthuizen in den Bot. tuin te Penang goed geslaagd. Al 
wat wij hier in dien geest deden was geheel van eigen vinding, 
terwijl de Engelschen in verschillende tropische koloniën op 
dit gebied meer ervaring hebben. Ik zal daarom zoo vrij zijn, 
eene korte beschrijving van eenige dezer serres te geven. 
bi 
