De 
paleis bedroegen 88 millioen, en die voor den aanleg der tuinen 
34 millioen francs. Een leger van werklieden en soldaten werd 
gebruikt om den grond op te hoogen, terrassen aan te leggen en 
de moerrassen in vasten grond te veranderen. Een der moeielijkst 
te dempen poelen werd door den genialen Lenôtre veranderd in een 
groot meer met toevoer van frisch water, toen verezen de watervallen, 
prachtige fonteinen, prieelen, tempels, boomgroepen enz. Nog was dit 
groote werk niet geheel voltooid of de kunstlievende monarch gaf last 
door te werken aan de oprichting der Trianons. 
Van nu af was de naam van Lenôtre gevestigd, van alle kanten 
verkreeg hij opdrachten. De broeder des konings, de hertog van 
Orléans, droeg hem den aanleg op van de tuinen en de parken van 
St. Cloud; voor den Prins van Condé legde hij Chantilly aan; 
terwijl Lodewijk XIV zelf hem nog verzocht de verfraaiing van 
St. Germain te voltooien; het beroemde terras aldaar was het 
resultaat van deze laatste opdracht. Lerôtre maakt de tuinen bij 
het meer Clogny, het park te Fontainebleau, verder vervaardigde 
hij de plannen voor de beroemde tuinen en parken van Meudon, 
Sceaux, Greenwich, St. James Park, Schoenbrunn enz. 
Toen Lenôtre zijn teekeningen en plannen voor de tuinen en par- 
ken van Versailles aan het oordeel van den koning onderwierp, 
was de monarch er zoo mede ingenomen, dat hij bij het zien van het 
eerste plan zeide: „Lenôtre ik schenk u 20.000 francs,” bij het tweede 
en derde ging het evenzoo, waarop Lenôtre zijne portefeuille sloot, 
zeggende „Sire, ik mag u niets meer laten zien, ik zou u arm maken” 
In het Museum van Carnavalet zijn deze plannen nog te zien, het 
zijn geen gewone teekeningen maar goed geacheveerde schilder- 
stukken, want zooals boven reeds gezegd is, Lenôtre was een talentvol 
schilder; eenige zijner stukken versierden de particuliere vertrekken 
van Lodewijk XIV. 
Van al zijne scheppingen zal de tuin van de Tuileriën zijn mees- 
terstuk blijven; hier was de plaats waar zijn vader werkte en waar 
hij zelf het eerste onderricht in den tuinbouw genoot, hij had daar 
de grootste moeietijkheden te overwinnen met het aanleggen der 
terrassen tegen den rivieroever; ongeveer 200.000 kub. voet, groot 
moest hier aangevoerd worden. Er is thans in die tuinen veel veran- 
derd; de middenlaan is verbreed, er zijn meer standbeelden geplaatst, 
er zijn gebouwen op de terrassen gezet, maar de twee groote groepen 
kastanjes, die den tuin aan beide zijden doorsnijden zijn van Lenôtre, 
Teysm. VII, 43 
