dS 
IV. Waarom vele planten niet door grazende dieren 
worden gegeten. 
Wie na eenige weken van aanhoudende droogte door het 
laagland van Java reist, moet zich wel eens verbazen over 
de wijsgeerige kalmte, waarmede karbouwen en ander vee 
loopen te grazen op stukken grond, waar naar onze meening 
geen gram bruikbaar voedsel meer te vinden is en wij vinden 
de ondernemingszucht der geiten begrijpelijk, die althans in 
eenig naburig struikgewas doordringen om naar groen voedsel 
te zoeken. Om hier schijn van wezen te onderscheiden, moeten 
wij ons begeven op het eenigszins gevaarlijke gebied van het 
onderzoek, dat zich bezig houdt met de wapenen, die de plan- 
tenwereld tegen de vraatzucht der dierenwereld in het veld 
kan brengen. Ik noem dit gebied gevaarlijk, omdat het zoo 
verleidelijk is, gevolgtrekkingen te maken, die slechts voor een 
deel op waarnemingen, maar voor het overige op bespiege- 
lingen berusten, en omdat voor het maken van dergelijke 
gevolgtrekkingen nergens meer gelegenheid is dan hier. 
Laat ik beginnen met eene herinnering aan eene vrij al- 
gemeen bekende zaak. Wanneer men in Holland door een 
hooiland wandelt, dat weldra gemaaid zal worden, kost het 
weinig moeite, een tiental plantensoorten te verzamelen, die 
niet tot de grassen behooren en wanneer men die planten aan 
het vee voorhoudt, zal men opmerken, hoe zij een aantal daar- 
van gaarne nuttigen, maar voor de rest den neus optrekken. 
De maaiers kunnen met deze voorliefde kwalijk rekening 
heuden; ze maaien eenvoudig alles weg en wanneer men nu 
des winters het van dit land afkomstige hooi aan het vee 
geeft, wordt alles zonder onderscheid opgegeten. Er moet dus 
iets gebeurd zijn en daar de smaak van het vee wel dezelfde 
zal gebleven zijn, moeten wij de verandering bij de planten 
zoeken. 
Er zijn tal van planten, die op allerlei gronden voorkomen — 
ik houd mij een oogenblik bij Holland — en die zich ken- 
merken ‘door het bezit van een of andere aetherische olie; 
