— 319 — 
houden bosschen”. Bosschen waar geen kaalkap mag plaats 
vinden om klimatologische-, aesthetische,- irrigatie,- terrein- dan 
wel verjongings-belangen. In zulke bosschen kan men gewoon- 
lijk geen steekhoudende finantieele rekeningen opstellen omdat de 
factoren: klimaat, aesthetiek, irrigatie enz. niet in geld zijn om 
te rekenen, terwijl bovendien de omloop te veel afhankelijk 
is van physische omstandigheden om die te mogen ontleenen 
aan de marktbehoeften, aanwas en normaalvoorraad. Zij moe- 
ten hun voordeelen leveren door niet-tastbare baten, die al zeer 
bezwaarlijk zijn te taxeeren. 
Ook is de groote moeilijkheid verbonden aan het finantieel 
inrichten dier bosschen niet vreemd aan het uitstellen van dit 
werk. Men had waarlijk in de laatste 50 jaren de handen 
meer dan vol met het „inrichten”’ der kaalkapbosschen, hetgeen 
voldoende blijkt uit het feit dat men, nu de kaalkap-nieuwin- 
richting bijna voltooid is, er naar begint te streven de plen- 
terbosschen in te richten (zie de jaargangen 1895, 96 en 97 der 
Allgem. Forst- und. Jagdzeit.). 
Dat dus in Duitschland de plenterbosschen de meest extensief 
beheerde bosschen uitmaken is aan toevallige bijomstandighe- 
den te danken, en geen reden om het plenterbedrijf een extensief 
bedrijf te noemen. 
Doch zoo men besloot de djatibosschen van Java tot plenter- 
bosschen te maken, dan zou de Nederlandsche staat verplicht 
zijn die bosschen volgens de voorschriften der Pressler-Judeich- 
Heyer'sche leer 1) in te richten opdat het boschkapitaal 
onaangeroerd blijve, en dit is ondoenlijk ! 
Juli, 97 HrsLoNoMus! 
1) Wat onder die leer te verstaan is zal ik trachten kortelijk duide- 
lijk te maken. 
Iedere boom neemt gedurende een reeks van jaren in omvang en in 
waarde toe, dit is wat men verstaat onder „bijgroei”. Die bijgroei is 
drieërlei n. Ll, in quantiteit, in qualiteit en in waarde. Wat met quan- 
titeits-bijgroei bedoeld wordt is duidelijk. Die in qualiteit wordt uitge- 
drukt door de toeneming in prijs bij de toeneming in afmetingen der hout- 
sortimenten. De waardebijgroei is de verandering in de houtmarkt- 
prijzen gedurende het bestaan van den boom, en kan zoowel negatief als 
