— 410 — 
aanzien verwijzen naar de mededeelingen van Dr. Koninsgereer (1) 
en de voordracht van den Heer van Goan (2). 
Een andere vraag is het echter, of oerets als de oorzaak van de 
boven besproken wortelziekte en dus van het pleksgewijs uit- 
sterven der koffieboomen te beschouwen zijn. Deze vraag geloof 
ik, naar hetgeen ik van verschillende administrateurs gehoord en 
zelf gezien heb, met zekerheid entkennend te moeten beantwoorden. 
Zoo hebben wij zeer dikwijls aan de doode of afstervende boomen 
geheel tevergeefs naar oerets gezocht, terwijl deze op andere plaatsen 
in meer of minder groote hoeveelheden te vinden waren. 
Maar in het laatste geval ontbraken de oerets ook niet aan de 
gezonde boomen en in geen geval werd aan de de typische wortel- 
ziekte vertoonende boomen eene bijzonder groote hoeveelheid van 
oerets aangetroffen. Wel is waar is in dit opzicht in aanmerking 
te nemen, dat het jaargetijde voor dit onderzoek niet zeer gunstig 
was, daar de oerets zich in den drogen moesson in de diepere 
lagen terugtrekken, Maar het werd mij ook algemeen verzekerd, 
dat op die plaatsen, waar de boomen onder de voor de typische wor- 
telziekte karakteristieke verschijnselen te gronde gingen, in weerwil 
van nauwkeurig zoeken, geene oerets konden gevonden worden, of 
ten minste niet in grooter hoeveelheden, dan op zulke plaatsen, 
waar de koffie geheel normaal stond. Eindelijk is, zooveel mij bekend 
is geworden, nog nooit waargenomen, dat de Liberia-boomen onder 
de oerets minder te lijden hebben, dan de Java-koffie, terwijl de 
typische wortelziekte, zooals boven medegedeeld werd, bijna uit- 
sluitende de Java-koffie aantast. 
Het schijnt mij dus wel zeker, dat de typische wortelziekte niet 
door oerets veroorzaakt wordt; inhoever deze echter het afsterven 
der wortelzieke boomen bespoedigen, is nog te onderzoeken. 
3. Witte luizen. 
Over de witte luizen, die ten gevolge van hun, wel is waar geens- 
zins uitsluitend, voorkomen aan de wortels ook wel wortelluizen en 
in de wetenschap Daktylopius adonidum L. genoemd worden, heeft 
Dr. KoNiNGsBERGER 3) een kort verslag gegeven. Volgens de op- 
(1) Mededeelingen uit ’s Lands Plantentuin. 1897 No. 20, p. 60 en Teysmannia 
1897. p. 156. 
(2) Tĳdschr. v. Nijverheid en Landbouw i. Ned.-Ind, 1897, D, 54, p. 319. 
(3) Mededeel, XX p. 16. 
