ee 
merkingen van dezen schrijver moeten de witte luizen zelfs oudere 
boomen doen afsterven en het was dus te onderzoeken, of deze 
ook niet bij de bovengenoemde wortelziekte eene rol kunnen spelen 
Inderdaad heb ik nu op verschillende plaatsen aan de zieke planten 
witte luizen kunnen waarnemen; maar ik vond zealtiĳjd in zeer 
verschillende hoeveelheden en elders op gelijkelijk aangetaste plek- 
ken bij vele duidelijk zieke of doode boomen geen enkele. Boven- 
dien waren sommige plaatsen, die het uiterlijke verschijnsel der 
typische wortelziekte in hooge mate vertoonden, geheel vrij van 
wortelluizen. 
Eindelijk verdient het zeker nog vermelding, dat ook de admi- 
nistrateurs, die aan deze vraag hunne opmerkzaamheid gewijd 
hadden, algemeen van oordeel waren, dat tuschen de typische wortel — 
ziekte en de witte luizen geen oorzakelijk verband bestaat. Ook 
hier zijn evenwel nog verdere onderzoekingen gewenscht. 
4. Mijten. 
Op eenige ondernemingen vond ik in de wortels der afstervende 
boomen mikroskopisch kleine dieren, die zeer waarschijnlijk tot 
de Acarina of mijten behooren. Zij leven in de schors der wortels 
en veroorzaken aan deze abnormale aanzwellingen. Waarschijnlijk 
zijn deze dieren reeds in 1875 door Screrrer 1) aan uit Midden- 
Java afkomstig materiaal waargenomen. Zijn beschrijving is echter 
te onvolledig, om ín dit opzicht een beslissend antwoord mogelijk 
te maken. Evenzoo zijn ook mijne onderzoekingen over deze dieren 
nog niet zoo ver gevorderd, om zeker uit te maken, of overal daar, 
waar aanzwellingen aan de wortels gevonden worden, ook mijten in 
de schors der wortels aanwezig zijn. Na hetgeen ik tot nu toe 
kon zien, houd ik dit echter voor zeer wel mogelijk. Zeker is het 
echter, dat de mijten aan het grootste gedeelte van de boomen 
welke de typische wortelziekte vertoonen—evenzoo als de aanzwel- 
lingen — geheel ontbreken. De mijten kunnen dus zeker niet als de 
hoofdoorzaak van het pleksgewijs uitsterven der koffieboomen aan- 
gezien worden; in hoever zij hierbij echter plaatselijk van beteekenis 
zijn, is nog te onderzoeken. 
5. Witte mieren. 
Omtrent de witte mieren is bekend 2), dat zij bij voorkeur 
1) Verslag omtrent den staat van ’s Lands Plantentuin 1877. 
2) Cf. ook Koningsberger, 1. c. p. 56. 
