— 424 — 
toch hebben ons die kleine levende wezens leeren kennen als de 
oorzaak van gevaarlijke ziekten, zoowel van menschen als van 
dieren; het waren aanvankelijk vooral de geneeskundigen, die zich met 
de studie der bacteriën bezig hielden, en telkens weer nieuwe, ziekte- 
veroorzakende soorten ontdekten. Zoo ontstond al spoedig de mee- 
ning dat bacterie en ziekte-oorzaak gelijkluidende begrippen waren. 
In werkelijkheid zijn het echter slechts zeer weinige van al de 
thans bekende bacteriën die ziekten veroorzaken, en ook deze zijn 
niet zoo boosaardig, als men geneigd is te denken. Men moet daarbij 
ook niet vergeten dat een vijand, dien men onder de oogen kan 
zien, en wiens zwakke zijde men kent, minder gevaarlijk is dan 
een onbekende tegenstander, tegen wiens geheimzinnige aanvallen 
men zich niet kan wapenen. 
Tegenover die ziekte-veroorzakende bacteriën staat echter eene groote 
menigte, die ons niet alleen groote diensten bewijzen, maar die zelfs 
noodzakelijk zijn voor het ongestoorde voortbestaan der wereldorde. 
Als weldoeners der menschen zien wij hen optreden bij een 
proces, dat oppervlakkig beschouwd, een afschuwwekkenden indruk 
maakt, bij het bederf namelijk dat na den dood plant en dier aantast. 
De onbruikbare overblijfselen, die binnen korten tijd zich onrust- 
barend op onze aarde zouden ophoopen, worden door de bacte- 
riën ontleed en omgezet in stoffen, die op nieuw als voedsel voor 
levende wezens kunnen dienen. 
De weelderige flora, die de oppervlakte van de aarde bedekt, heeft 
het aan die kleine wezens te danken dat zij steeds nieuwe voedende 
bestanddeelen in de aardkorst voorhanden vindt; de bacteriën toch 
veranderen onbruikbare scheikundige verbindingen in zulke, die 
door de plant als voedsel gebruikt kunnen worden. 
Zoo zouden er nog tal van voorbeelden aan te halen zijn, 
waaruit het groote nut der bacteriën in de huishouding der natuur 
zou blijken; ik wil mij echter bepalen bij enkele feiten, die zullen 
aantoonen hoe meer en meer het groote belang der allerkleinste 
levende wezens, der mieroben, voor de industrie op den voorgrond 
treedt en hoe talrijk de vruchten zijn, die zij reeds voor de praktijk 
hebben afgeworpen. 
Onder mieroben verstaat men levende wezens, die door een zeer 
eenvoudigen lichaamsbouw en uiterst geringe afmetingen gekenmerkt 
zijn. Terwijl de mieroben zoowel vertegenwoordigers van het die- 
renrijk, als van het plantenrijk bevatten, zijn voor ons onderwerp 
