Oe 
alleen twee groepen, tot de laatste afdeeling behoorend, van belang, 
die der bacteriën en die der gistzwammen. 
Wat zijn bacteriën en waar komen zij voor? Waar het antwoord op 
de eerste vraag luidt: bacteriën zijn zeer eenvoudig gebouwde plantjes, 
dan moet men hier bij het begrip „plant” niet denken aan hetgeen men 
er in het dagelijksch leven onder verstaat. Slechts de vergelijking 
met andere zeer eenvoudige planten, zooals schimmels en wieren, 
heeft er toe geleid om de bacteriën een plaats in die hoofdgroep 
van levende wezens toe te kennen. Een levend slijmklompje, om- 
huld door een rekbaren wand, geeft ons eene voorstelling van een 
bacterie. Daar de bacteriën tot de allerkleinste der bekende levende 
wezens behooren is het onmogelijk er eene enkele van met het 
bloote oog te zien. De grootste bacterie is slechts 0.01 m. M. lang, 
terwijl er vele zijn wier lengte minder dan 0.001 m. M, bedraagt. 
Wat hun gedaante betreft, zoo kunnen de meeste bacteriën onder 
een der drie vormen gerangschikt worden, die men zich het best 
door een knikker, een potlood en een kurketrekker kan voorstellen. 
Bijna overal komen de bacteriën voor; men vindt ze in de 
aarde, in de lucht, in het water; alleen het inwendige van gezonde 
plantaardige en dierlijke weefsels, het darmkanaal uitgezonderd, 
is er vrij van. Eene noodzakelijke voorwaarde voor hun bestaan 
is de aanwezigheid van vocht, en eene, zij het ook geringe hoe- 
veelheid voedsel. Is een van die beide voorwaarden niet vervuld, 
dan kunnen zij in een toestand van schijndood overgaan, waaruit 
zij weer gewekt worden, zoodra de omstandigheden gunstig zijn. 
Hoewel de bacteriën bijna overal voorkomen, is hun verbazende 
kleinheid de oorzaak dat zij gedurende langen tijd niet zijn opge- 
merkt. Zij zijn eerst ontdekt, toen er vergrootglazen waren uit- 
gevonden; er zijn zelfs sterk vergrootende lenzen noodig geweest 
om tot die kennis van hun bouw en hunne levenswijze te geraken, 
welke wij tegenwoordig bezitten, en die nog slechts van de laatste 
dertig jaren dateert. 
Toch werden de bacteriën reeds voor ruim twee eeuwen ontdekt, 
waarvan de eer toekomt aan onzen landgenoot Anthony van 
Leeuwenhoek. Deze natuuronderzoeker, die in zijne jeugd lenzen 
had leeren slijpen, en die den eersten bruikbaren microscoop ver- 
vaardigde, ontdekte in 1675 in water, waarin planten gerot hadden, 
uiterst kleine levende wezens. 
In 1683 gaf hij eene beschrijving van kleine wezens, die hij in 
