— 418 — 
Deze cijfers geven dus b.v. voor de drie laatste boomen — 
allen „schaduw-boomen” — aan welke de sterkte is van het 
licht, dat onder die boomen geplante andere gewassen ontvangen. 
Eene plant onder een kroon van Albizzia moluccana staande 
ontvangt dus slechts ongeveer een derde gedeelte van het volle 
daglicht. 
Hoewel niet betrekking hebbende op cultuurgewassen, zoo 
zijn toeh de waarnemingen van WimsNER voor twee andere 
tropische planten belangriĳker omdat hij daarvoor minima, 
maxima en optima van het noodige licht heeft bepaald. 
De eene plant is Taeniophyllum Zollingerii eene kleine 
zeer eigenaardige Orchidee, die veel op boomstammen voorkomt. 
Het lichtmaximum voor dit plantje is !/, en het lichtminimun 
1,5 bij meer licht dan !/, en minder licht dan */,, van het 
volle daglicht kan Taeniophyllum het niet uithouden. De beste 
ontwikkeling bereikt het plantje echter — het „optimum”’ dus — 
bij eene lichtsterkte van '/„ tot !/,, terwijl het bloeien alleen 
werd waargenomen bij exemplaren die !'/, tot */, van het volle 
daglicht ontvingen. 
Voor eene, mede op boomen levende kleine varensoort, 
werden gevonden: licht-maximum '/,; minimum ‘/,, en 
optimum ongeveer !/, tot !/. 
Men heeft dus in deze beide gevallen wiet te doen met een 
steeds moeielijk scherp te preciseeren gevolg van ervaring, of 
met eene interpreteering van hetgeen een tropisch bosch ons 
doet zien, maar integendeel met een in — zij het ook approxi- 
matieve — cijfers gebracht resultaat van opzettelijk ingestelde 
waarnemingen. Een resultaat, dat ons afdoende leert hoe 
sommige planten voor hare gunstigste ontwikkeling veel 
minder dan het volle daglicht verlangen, en hoe meer licht 
haar schaadt. 
Water. Het water speelt in de plant drieërlei rol. 
In de eerste plaats is het voedingstof in den strikten zin 
van het woord, aangezien zijne elementen onmisbaar zijn om,in 
verbinding met de opneming en verwerking van koolzuur uit de 
