— 512 — 
men, kort na den oogst van de padi, de akkers op de ruwe 
voor liet liggen. Bij den eventueelen verbouw van tweede 
gewassen heeft men dan het niet onverschillige voordeel, dat 
de watervoorraad van de geploegde akkers grooter is dan van 
de niet geploegden. De eersten zullen aan een langdurige 
droogte meer weerstand bieden dan de laatsten. 
De kleine man zal deze methode van grondbewerking niet 
kunnen toepassen, daar hij met zijn gebrekkige ploeg en di- 
to egge de sawahs niet anders dan nat kan bewerken .1) Imde 
overige gevallen zal het ook nog niet zoo gemakkelijk gaan, 
daar hier goede ploegdieren en ervaren ploegers ontbreken, 
terwijl de dikwijls geringe oppervlakte der te bewerken stukken 
bovendien nog bezwaren aanbieden. 
In de grondbewerkingen hebben we dus een middel om op 
de ontleding der organische stoffen te influenceeren. De 
ontleding der organische stoffen heeft een vrij worden van 
plantenvoedende bestanddeelen ten gevolge. Het is nu 
zaak, dat wij zoo min mogelijk van deze voedingsstoffen 
verliezen. In bijzondere mate is dit het geval met één 
ervan, n. l. de stikstof, die in den vorm van ammoniak, 
een zeer vluchtige verbinding, wordt afgesplitst. Hebben we 
dus met stikstofhoudende organische bestanddeelen te doen, 
welke spoedig ontleden en in korten tijd belangrijke hoeveel- 
heden stikstof in den vorm van ammoniak afsplitsen, dan weten 
we van welken kant ons verliezen dreigen. De urine van 
onze paarden en runderen is een voorbeeld hiervan. Bij de 
mestbereiding wende men daarom alle middelen aan, welke dit 
tegengaan, doch hier in Java schijnt men er de voorkeur aan 
te geven de urine met het slokanwater te laten wegloopen. 
Het is al mooi als men de vaste uitwerpselen „bewaart”! 
Volgens Wagner zou uit de natuurlijke stikstof houdende mest- 
stoffen onder den invloed der denitrificeerende bacteriën vrije 
1) Wanneer we de inlandsche wijze van bespanning van het trekvee 
zien, dan geeft zulks aanleiding tot de vraag, of het geen verbetering 
zou zijn, wanneer de dieren met het voorhoofd trokken en de last op 
de schoft rustte, Op deze wijze verrichten de trekossen in Duitschland 
hun diensten. 
