— 525 — 
BOSCHPRODUCTEN UIT GROOT-MANDELING EN 
BATANG-NATAL. 
In eene van 1891 dagteekenende, maar pas kort geleden 
in onderstaand tijdschrift gepubliceerde beschrijving der onder- 
afdeeling Groot-Mandeling en Batang-Natal door den Controleur bij 
het Binnenlandsch Bestuur Ta. A. L. Heyting, komen niet alleen 
over den landbouw, maar ook over sommige boschproducten eenige 
interessante mededeelingen voor. 
Van de zoogenaamde kapoer baros vindt men o. a. vermeld, 
nadat de eigenaardige formaliteiten, bij het winnen van het product in 
gebruik, beschreven zijn, dat zij zeer zelden aan de buitenzijde van 
den boom voorkomt; deze kamfer heet kapoer sedekah en wordt 
nimmer gewonnen, want, volgens het bijgeloof, zou het afnemen 
daarvan of het omhakken van zulk een boom den dood van den 
kamferhaler veroorzaken. Is de boom gespleten, dan ziet men de 
kamfer veelvuldig aan de oppervlakte en is het dan ook niet pantang, 
verboden, den boom te vellen. 
De boomen waaruit met de kamfer haalt, moeten aan den voet 
een omvang van minstens l—14 vadem hebben. 
Behalve de kamfer, wint men nog de oembil sagot en de oembil 
djadi of kamferolie; laatstgenoemde kan hard worden, eerstgenoem- 
de niet en belet deze zelfs de kamfervorminge 
De oembil djadi wordt verkregen door tot op het hart van den 
boom eene insnijding te maken, waaruit dan de kamferolie loopt. 
De benzoë, koemajan wordt niet als handelsproduet uitge voerd. 
Tot het verkrijgen van deze geurige harssoort worden er kleine in- 
snijdingen in den boom gemaakt, waaruit de benzoë vloeit, die 
aan de Jucht verhardt, 
Van de balam-soorten, die de getah pertja aan den handel leveren, 
zijn in die streken bekend: de balam tembaga, b. simina, b. boe- 
boer, b. gapoek, b. soedoe, b. silantom, b. baringin. 
Deze zijn allen hoog opschietende rechtstammige, boomen, waar- 
van de balam gapoek de grootste is. 
Om de getah te winnen wordt de boom, die minstens 1—14 vadem 
in omtrek moet zijn, geveld, waarna men inkervingen maakt in den 
bast tot op het hout, ter breedte van 3—t c. M., te beginnen bij 
den top, en om den meter ongeveer, tot beneden toe. Het verdikte 
melksap wordt, alvorens aan de markt gebracht te worden, door de n 
Mandailinger met de meest verschillende stoffen vervalscht. 
