— 532 — 
de tabak eerst eenige weken nadat deze werd geplant, de verschijn- 
selen der ziekte kan waarnemen. 
Is het weder tijdens of na het uitplanten zeer droog, dan ziet 
men bij deze planten het eerst de verschijnselen der ziekte door 
het slap hangen der blaadjes. Somtijds krijgen zij vaal-groene 
vlekken, welke spoedig indrogen en bruin worden. 
Trekt men zulk een plantje uit dan is het stammetje reeds zwart 
gekleurd aan het ondergedeelte waar het in den wortel overgaat. 
Deze laatste kan nog gezond schijnen, maar het penworteltje is 
toch veelal reeds zwart geworden. Over het algemeen wijzen de 
verschijnselen, welke zich bij de bovenaardsche deelen der plant 
voordoen ook bij reeds grootere planten op watergebrek. Men ziet 
de bladeren eerst slap hangen en gaat de zon fel schijnen dan soms 
plotseling bruin worden. 
Overigens wordt het onderblad snel geel en sterft af zonder eerst 
de verschijnselen te vertoonen van normaal rijpende tabak. 
Schrijdt de ziekte nu verder voort, dan wordt het onderste ge- 
deelte van den stengel zwart gekleurd. Wanneer zulk een sten- 
geltje tusschen de vingers wordt genomen, dan laat het zich ge- 
makkelijk samenknijpen doordat het merg vergaan is tot een 
slijmige massa. 
Het wortelstelsel der aangetaste planten is bruin gekleurd en 
mist de helder witte zijwortels der gezonde planten. De hoofd- 
wortel is meestentijds zwart geworden en aan den top nagenoeg 
geheel verrot. In verband met de verschillende oorzaken dezer 
ziekte kan het echter voorkomen dat deze verschijnselen meer 
plaatselijk zich voordoen bij het wortelstelsel en een gedeelte er 
nog gezond uitziet. 
Snijdt men de aangetaste wortels en den stam door, dan vindt 
men de weefsels in het inwendige vergaan tot een slijmerige massa, 
terwijl op het meer houtachtige gedeelte weldra leverkleurige 
druppels te voorschijn komen, uit bacterie-massa’s bestaande. 
Er zoude al zeer slecht geplant moeten zijn, zoo men op een 
geheel veld de verschijnselen mocht constateeren zooals boven be- 
sproken. Het meest ziet men deze dan ook bij verspreid staande 
planten optreden of wel bij enkele rijen, wanneer er toevallig, 
juist toen deze geplant werden, te oude bibitt werd getrokken of 
wel de koelie te haastig plantte. 
Ziet men de verschijnselen der slijmziekte bij pas geplante tabak 
