— 533 — 
over eenige uitgebreidheid optreden, dan valt eerder aan andere 
oorzaken te denken en moet de schuld gezocht worden, niet bij 
de bibit of den koelie, maar in den bodem. 
Op lossen humusrijken grond zal men zelden iets van deze 
ziekteverschijnselen waarnemen, maar op vasten kleigrond daar- 
entegen des te eerder. Is de grond niet goed losgemaakt of on- 
voldoende diep getjankold, dan stuit de penwortel bij zijn ontwik- 
keling op een harde laag en is nu gedwongen uit zich zelven te 
krommen, wat wij boven zagen dat soms elders onder den in- 
vloed van den planter kan geschieden. 
Bij deze kromming ontstaan gemakkelijk barsten en scheuren, 
waardoor de organismen der slijmziekte binnen kunnen dringen. 
Een ander geval dat deze ziekte eenige uitbreiding kan erlangen, 
doet zich voor op natte plekken, welke òf slecht òf onvoldoende 
gedraineerd zijn. — 
Dan komt ten slotte het wortelstelsel der jeugdige plant in een 
met grondwater oververzadigde omgeving en treedt er gemakkelijk 
rotting op der wortels. Hierbij hebben de bacteries der slijm- 
ziekte de overhand en woekeren ten slotte alleen verder. 
Voor en aleer wij overgaan tot de beschrijving der slijmziekte bij 
een verder stadium van ontwikkeling der tabak, moge er nog met 
eenige regelen gewezen worden op het gevaar van het planten 
van bibit met gespleten stengelvoet. 
Vooral bij kweekbedden, aangelegd op klei- of leemgrond, ziet 
men dikwerf dat de voet van den stengel opensplijt en op deze 
plaats later worteltjes ontstaan. Naar het mij voorkomt moet 
de oorzaak van dit verschijnsel voornamelijk gezocht worden 
in het te vochtig houden der kweekbedden, waarvoor juist 
op bovengenoemde grondsoorten eenig gevaar bestaat. Op lossen 
grond zal men betrekkelijk zelden iets van dit verschijnsel 
bemerken. 
Nu schaadt dit splijten van den stengel de bibit al zeer 
weinig, deze groeit goet door maar krijgt toch eeu zwakke plaats, 
welke later gevaar oplevert. Een eerste gevaar levert al het 
voorkomen van worteltjes, welke gemakkelijk ontstaan op de plaats 
waar de barsten door wondweefsel werden afgesloten. 
Wanneer de bibit bĳ het trekken aan de onderzijde van den 
stengel wordt vastgegrepen, worden deze worteltjes licht verwond. 
Maar ook al gebeurt zulks niet, zoo is toeh een gedeelte van het 
