— 536 — 
wordt totdat de wond bij het afnemen van het blad voldoende 
toegegroeid is en ten laatste dat in den grond de bewuste bacterie 
voorkomt. 
Zonder meer zoude het dus schijnen alsof er een toevallige sa- 
menloop van omstandigheden toe behoorde om het optreden der 
slijmziekte op deze wijze mogelijk te maken. Deze toevalligheid 
doet zich echter niet zelden voor. Zooals gezegd komt de bacterie 
overal voor; om dus te beletten dat zij binnendringt, heeft men 
te zorgen onaangetaste bibit te gebruiken; om te maken dat, mocht 
deze gebruikt worden, de bacterie toch de toegang tot ’t inwen- 
dige der plant wordt bemoeielijkt, zorge men op de juiste wijze aan 
te aarden en dit vooral niet bij te vochtig weder te doen. 
Planten welke op deze wijze worden aangetast door de slijm- 
ziekte vindt men meestentijds verspreid staande op het veld, soms 
meerdere bij een koelie, terwijl zijn buren bijna geen zieke plan- 
ten hebben. 
Dit te verklaren is niet moeielijk, wanneer wij mogen onder- 
stellen dat deze koelie, door mindere zorg bij het bibit-trekken, ook 
aangetaste plantjes uitplantte. Zoo de ziekte in iater geplante rijen 
minder optreedt zoude zich dit laten verklaren doordat hij nader- 
hand bibit gebruikte van een later aangelegd kweekbed, waarop 
geen dikbuiken voorkwamen en hierdoor dus de planten op het 
verdere gedeelte van het veld gezond bleven. 
Meerdere planten bijéén op bovenvermelde wijze ziek zijnde, 
geven dus recht te vermoeden, dat de koelie hierbij niet zonder 
schuld is. 
Het komt echter ook voor dat hier en daar een verspreid staande 
plant is aangetast; dit is dan wellicht toe te schrijven aan dezelfde 
oorzaak, maar dan werd de plant eerst eenigen tijd na het uit- 
planten door het insect bezocht. De gal bevindt zich dan meestal 
hooger aan den stam, somtijds zoo hoog, dat bij de aanhoogingen 
de aarde de wond nog niet bedekt. 
De koelie heeft echter de gewconte wanneer hij zulke planten 
op zijn veld aantreft deze z. g. te opereeren doordat hij met een 
scherp gepunt houtje of mesje de gal opensnijdt en de larve ver- 
wijdert. 
Nu zoude dit op zich zelve weinig kwaad doen, maar, volgens 
hem om de genezing van de wond te bevorderen, smeert hij dan 
de wond met een modderpap toe. Wat daarvan in de meeste 
