— 539 — 
bedreigt, wanneer vóór het aanaarden de onderbladeren worden 
weggenomen en tegen de versche wond, aldus ontstaan, vochtige 
aarde wordt gebracht. 
Ook met den tjankol wordt menige plant verwond en onderzoekt 
men later zulk eene, dan herkent men alras de wond waarbij 
een gedeelte van de opperhuid werd beschadigd. Men moet de 
plant gelegenheid geven, wanneer deze noodzakelijk verwond moet 
worden, ook deze wond te helen. Reeds vroeger vestigden wij 
de aandacht op de snelle vorming van een beschuttend kurklaagje 
onder de weefsels, zoo deze slechts aan de buitenlucht blootgesteld 
blij ven. 
Wordt daarentegen de wond met aarde bedekt dan treedt er in 
de meeste gevallen verrotting op en voert ten slotte de slijmziekte 
de boventoon bij de processen welke den dood der plant tengevolge . 
hebben. 
Om met cijfers nog duidelijker te maken hoe snel de kurkvor- 
ming in zijn werk kan gaan, diene het volgende. Een gezonde 
bladsteel werd halverwege met een mes afgesneden, zestien uur 
later werd de sneêvlakte onderzocht en bleek het dat de uiterste laag 
cellen, welke gedeeltelijk verwond of gehalveerd waren, opge- 
droogd was. De celwanden waren samengevallen en vormden dus 
een beschuttend laagje; in de onmiddellijk aan deze doode cellen 
grenzende laag was echter reeds de vorming van nieuw weefsel 
begonnen en bevonden zich in de cellen reeds een of meerdere 
dwarswanden evenwijdig aan de wondvlakte. Deze nieuwe celwanden 
behooren tot den aanleg van het kurkweefsel, dat na korten tijd 
de wond geheel afsluit en beschut. 
Nu rest ons nog na te gaan hoe de slijmziekte optreedt bij bijna 
volwassen planten, waarbij de laatste bewerking van het aanaarden 
is geschiedt. 
Kon men de plant welke dit stadium heeft bereikt ongemoeid 
laten, dan zoude voor het optreden der slijmziekte weinig gevaar 
bestaan. Men is echter genoodzaakt bij de gevolgde cultuurwijze 
den top te verwijderen, de zuigers uit te breken en somtijds het 
voetblad te plukken, zoo men dit wil oogsten. 
Alle deze bewerkingen hebben tot noodzakelijk gevolg, dat de 
plant verwond wordt en bieden hierdoor dus gelegenheid aan voor 
het ontstaan der slijmziekte. 
Niet alleen toch komt de bacterie der slijmziekte algemeen in 
