— 547 — 
op de oortjes optreden vinden wij de uitwendige kenteekenen van 
watergebrek; het blad hangt overdag slap d. w. z. de cellen verliezen 
hun stijfheid en de wanden vallen samen, zoodat de intercellulaire 
ruimten gesloten worden en dus de bacteries zieh moeielijk snel 
verder kunnen verspreiden in de bladhelften terzijde der middennerf. 
Wanneer de bacteries optreden in de intercellulaire ruimten zien 
wij reeds spoedig de wanden der cellen, wáár zij deze ruimten 
begrenzen, bruin worden. 
Later verbreidt zich deze desorganisatie over den geheelen wand 
uit en sterft de inhoud der cel, ten slotte laten de cellen geheel 
van elkander los. 
Eveneens zien wij bij de vaten de wanden zich bruin kleuren en ten 
slotte is de inhoud slechts één bacterie-massa met bruine korreltjes 
gemengd, de desorganisatie-producten van de bacteries en den 
vaat-inhoud. 
Wordt de bast ook aangetast dan worden ook hier de celwanden 
bruin en ten slotte zwart, zooals ook reeds uitwendig aan de zieke 
stammen te zien is. 
Naar het scheen was de hoeveelheid zetmeel in de nabijheid van 
aangetaste weefsels aanmerkelijk minder dan in de gezonde cellen. 
Uitvoerig behoeven wij er niet meer bij stil te staan hoe het 
gevolg der desorganisatie van parenchym, merg en vaten, ten slotte 
de dood van de plant tengevolge heeft. 
Het bewijs echter dat deze bacterie in staat is de plant te doen 
afsterven kan eerst geleverd worden door infectieproeven welke 
dan ook met dit doel werden genomen zoowel in Deli als te Bui- 
tenzorg. 
Er werden op eene onderneming in boven- Deli eenige gezonde 
bibits uitgezocht en deze onder de noodige voorzorgen op een apart 
veldje uitgeplant. Toen deze planten ongeveer twaalf bladen goed 
en normaal ontwikkeld hadden zonder dat zij eenig spoor van 
ziekte vertoonden, werden zij gebruikt voor de infectie-proeven. 
Daar het in het plan lag later te Buitenzorg infectie-proeven te 
doen met reincultures der bacteries, werd daarvan hier afgezien, 
tenminste er werd geïnfecteerd met bacteries welke niet langs 
kunstmatigen weg waren gekweekt, maar direct uit zieke planten 
werden genomen. 
Reeds vroeger vestigden wij de aandacht er op dat wanneer men 
een zieke plant doorsnijdt na eenigen tijd uit de houtvaten druppels 
