— 515 — 
in grootere hoeveelheid voorkomt in de extra daarmede be- 
meste tabak. 
Echter was het aantal blaren van de met stalmest alleen 
bemeste tabak 10—14 tegen 10—22 van die bovendien kalium- 
silicaat en stikstof kreeg. 
Bij een veldje werd de mest te laat aangewend en wel eerst 
in Juli. 1) 
Laten wij thans deze proef aan een nadere beschouwing 
onderwerpen. 
Uit de inleiding volgt, dat het hoofddoel van de proef is ge- 
weest den invloed na te gaan van ka liumsilicaat op de tabak, omda t 
tot dusverre de genoemden onderzoeker omtrent dit kalizout 
geen ervaring had opgedaan. Uit vrees echter, dat door 
toevoeging van het zout alleen, eene vermindering in op- 
brengst zou veroorzaakt worden, heeft hij bovendien een 
extra stikstof-bemesting aan deze planten gegeven (ammo- 
niumnitraat). 
Het komt mij voor, dat hierdoor de proef niet zuiver is ge- 
nomen. De invloed op de tabak van deze stikstof alleen, kan buiten 
het kaliumsilieaat om, zeer storend op de proef werken; 
want men verkeert in het onzekere, of de verschillen veroorzaakt 
worden door het silicaat, door de stikstof, of door beide. 
Dit blijkt uit het volgende: 
Voegt men aan tabak bij den aanvang een geringe hoeveel - 
heid stikstof toe, zoo heeft dit een krachtiger en sneller 
ontwikkeling ten gevolge en wordt daardoor de groeiperiode 
verkort. In dit geval schijnen de planten verkeerd te hebben, 
die extra met kaliumsilicaat en stikstof werden bemest; bij het 
résumé van de proef wordt nl. vermeld, dat zij twee tot vier 
weken eerder geoogst waren dan de andere. 
De toevoeging van de stikstof aan de met kaliumsilicaat extra 
1) De waarde van de proef wordt hierdoor zeker niet verhoogd, 
vB. 
