— 516 — 
bemeste tabak heeft dus een verandering gebracht in de groei- 
periode. 
Verschillen in den tijd, gedurende welke de tabak te velde 
staat, oefenen onder sommige omstandigheden zeer grooten in- 
vloed uit op hare eigenschappen. Is deze langere tijdsduur geken- 
merkt door droogte, zoo is het mogelijk, dat de tabak chloorverbin- 
dingen opneemt, die met het naar boven stijgende water worden 
medegevoerd. In dit geval zal men in het algemeen een slechtere 
brandbaarheid en gloeiduur vinden bij de later geoogste tabak. 
Hieruit volgt dus dat verschillen in brandbaarheid van tabak 
geheel verklaard kunnen worden door verschillen in groeiperiode 
en aangezien deze voor zoover bekend is, wel samenhangt met 
de hoeveelheid assimileerbare stikstof maar niet met de hoe- 
veelheid beschikbare kalizouten, volgt er ook uit, dat de proef, 
zooals zij door HAMMERSCHLAG werd genomen, niet afdoende 
is om de waarde van kaliumsilicaat voor tabak te bewijzen. 
Mocht eventueel oplosbaar kaliumsilicaat aangeboden worden 
als middel ter verbetering van tabak, dan zij men wel in- 
dachtig, dat afdoende bewijzen voor hare gunstige werking 
nog niet voorhanden zijn. 
Wat deze proef betreft, weet men alleen, dat zij in vereeni- 
ging met stikstof (ammoniumuitraat) invloed uitoefent op met 
stalmest bemeste tabak, zooals die in Midden-Europa wordt 
gekweekt. 
Hare werking en invloed op tabak in de tropen is nog vol- 
komen onbekend. 
ve B; 
Buitenzorg, Januari 1898. 
